قالُوا بَلْ جِئْناكَ بِما كانُوا فِيهِ يَمْتَرُونَ وَ أَتَيْناكَ بِالْحَقِّ وَ إِنَّا لَصادِقُونَ فَأَسْرِ بِأَهْلِكَ بِقِطْعٍ مِنَ اللَّيْلِ وَ اتَّبِعْ أَدْبارَهُمْ وَ لا يَلْتَفِتْ مِنْكُمْ أَحَدٌ وَ امْضُوا حَيْثُ تُؤْمَرُونَ‌[١]

٧. وَ نادى‌ نُوحٌ رَبَّهُ فَقالَ رَبِّ إِنَّ ابْنِي مِنْ أَهْلِي وَ إِنَّ وَعْدَكَ الْحَقُّ وَ أَنْتَ أَحْكَمُ الْحاكِمِينَ قالَ يا نُوحُ إِنَّهُ لَيْسَ مِنْ أَهْلِكَ إِنَّهُ عَمَلٌ غَيْرُ صالِحٍ فَلا تَسْئَلْنِ ما لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ إِنِّي أَعِظُكَ أَنْ تَكُونَ مِنَ الْجاهِلِينَ‌[٢]

٨. سَلامٌ عَلى‌ إِلْ‌ياسِينَ‌[٣]

٩. ... أَدْخِلُوا آلَ فِرْعَوْنَ أَشَدَّ الْعَذابِ‌[٤]

١٠. وَ أْمُرْ أَهْلَكَ بِالصَّلاةِ وَ اصْطَبِرْ عَلَيْها[٥]

همانگونه كه ملاحظه شد نصوص آيات فوق بر مفهوم اهل به معنى خاص آن اشاره دارد و حتى پسر نوح را كه از نزديكترين نزديكان نوح است نفى مى‌كند به دليل اينكه او فرزندى و يا به تعبير قرآن عملى غيرصالح است.

آنچه گذشت برخى از موارد استعمال كلمه ال و اهل در قرآن كريم بود، اما، در ميان آيات قرآن آيه‌اى وجود دارد كه درآن بصراحت از اهل بيت پيامبر اكرم، صلّى‌اللّه عليه‌وآله، به عنوان كسانى كه از هر آلودگى و ناپاكى پيراسته گشته‌اند، ياد شده است.

در آيه ٣٣ سوره احزاب كه به آيه تطهير مشهور گشته است چنين مى‌خوانيم:

... إِنَّما يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً.

... همانا خداوند اراده كرده است كه شما خاندان را از هر ناپاكى پيراسته سازد و شما را پاك و منزه گرداند.

در مورد اين آيه پرسشهاى مختلفى مطرح شده است، ازجمله اينكه مراد از اهل بيت در اين آيه چه كسانى‌اند؟ و يا منظور از پاكى و طهارتى كه اين آيه بدان اشاره دارد، چيست؟

براى يافتن پاسخ پرسشهاى بالا بايد به سراغ احاديثى كه در ذيل اين آيه وارد شده‌اند، رفت؛ اما قبل از آن لازم است به اجمال جايگاه اهل بيت در احاديث را مورد بررسى قرار دهيم:

اهل بيت در احاديث‌

قبل از ورود در بحث شايان ذكر است كه قبل از نزول آيه تطهير[٦] اطلاق اهل بيت بين مسلمين به اين عنوان رايج نبود و بعد از نزول آيه بصورت عنوانى خاص مطرح شد همانطور كه آل عباء و اهل‌الكساء و اصحاب‌الكساء نيز عناوينى خاص است كه به ايشان اشاره دارد.

احاديثى كه دلالت دارد بر اينكه مراد از اهل‌البيت همان اهل بيت‌النبوة هستند و مصداق آنها را مشخص مى‌كند بسيار زياد و متواترند و به دسته‌هاى ذيل تقسيم مى‌شوند:

١. آنچه كه در بيان جريان نزول آيه يادشده و شرح وقايع آن وارد شده است. اين احاديث مصداق اهل بيت را همان كسانى كه تحت عبا جمع شدند معرفى مى‌كند اما به نفى غير آنها نمى‌پردازد.

٢. آنچه كه دلالت بر حصر نزول آيه تطهير در شأن خمسه طيبه دارد. اما تصريحى به خروج زنان و غير آنها ندارد. گر چه لزوماً انحصار آيه در شأن اهل بيت را مى‌رساند. كه اين دسته احاديث بسيار زياد است از جمله احاديث: زينب بنت ابى سلمة و سعدبن ابى‌وقاص‌[٧] كه نمونه‌هاى آن خواهد آمد.

٣. آنچه كه صريحاً دلالت دارد بر اختصاص آيه به پنج تن طاهرين، عليهم‌السلام، و بر نفى وجود زنان پيامبر در جمع اهل‌البيت از جمله احاديث منقول از امام على، عليه‌السلام، و امام حسن، عليه‌السلام، و عايشه و ام سلمه و ... كه نمونه‌هاى آن در بخش نقل احاديث ذكر خواهد شد.

٤. آنچه كه بر خروج زنان پيامبر، صلّى‌اللّه‌عليه‌وآله، از اهل بيت دلالت دارد.