از همان دوران كودكى ياد مى‌گيريم كه بايد ياد گرفت. به ما مى‌گويند كه علم چيز خوبى است و فراگرفتن و دانستن فضيلت است. در روزگار ما يادگيرى و دانش‌اندوزى جزئى ناگزير از زندگى آدمى است و اگرچه واژه علم تنها بخش اندكى از مفهوم حقيقى خود را منعكس مى‌كند و هرچند دانش آموختن براى بسيارى از مردم اين زمان يك عادت و سنّت تلقّى مى‌شود، امّا بى‌ترديد علم چراغى است كه راه را براى انسان روشن مى‌سازد و در اين ميان اين آدمى است كه راه را انتخاب مى‌كند و روشنايى و فروزندگى چراغ را رقم مى‌زند.

در مدرسه مى‌آموزيم كه بايد بخوانيم و بشنويم تا فرا بگيريم امّا امروز كلامى ديدم كه آموختن را بسيار زيباتر و با نگاهى ديگر به من آموخت. كلامى كه هم راه آموختن را و هم روش پيمودن را به ما نشان مى‌دهد.

چه نيكوست كه جان اين كلام را از زبان قرآن و روايات بشنويم:

خداوند مى‌فرمايد:

والذين جاهدوا فينا لنهدينّهم سبلنا.[٢]

و حتماً آنان را كه در راه ما تلاش و مجاهدت كنند به راه‌هاى خود هدايت مى‌كنيم.

امام صادق، عليه‌السلام، نيز مى‌فرمايند:

مَن عَمَل بما علم وَرَثّهف اللَّه علمَ ما لم‌تعلم.[٣]

كسى كه به دانسته خود عمل كند خداوند علم آنچه را كه نمى‌داند به او خواهد داد.

اين وعده حق پروردگار است كه هر كس به معلومات خويش عمل كند او خود مجهولات او را برايش معلوم گرداند.

امّا در روزگار ما آنچه كمتر بدان پرداخته مى‌شود عمل كردن است و شايد به همين دليل است كه دانش آموزى و علم‌اندوزى از حيرت انسان سرگردان عصر ما نمى‌كاهد.

امام صادق، عليه‌السلام، مى‌فرمايند:

دانش به آموختن نيست، بلكه نورى است كه در دل هر كس كه خداوند تبارك و تعالى خواهان هدايتش باشد، افتد. بنابراين، اگر خواهان دانش هستى بيش از هر چيز حقيقت عبوديت را در جان خودت جستجو كن و علم را با به كار بستن آن بجوى و از خداوند فهم بخواه تا به تو بفهماند.[٤]

و نيز از امام سجاد، عليه‌السلام، روايت شده كه مى فرمايند:

در انجيل نوشته شده است: تا آنچه را كه آموخته‌ايد به كار نبسته‌ايد در پى آموختن آنچه نمى‌دانيد نرويد، زيرا علم هرگاه به آن عمل نشود، جز بر دورى (عالم) از خدا نيفزايد.[٥]

خداوندا ما را در عمل به دانسته‌هايمان يارى كن، سينه‌مان را براى فهميدن و دانستن بگشاى و حيرت‌ها و سرگردانى‌هايمان را به نور علم و يقين برطرف فرما.

پى‌نوشت‌ها:

[١]. ميزان‌الحكمه، ج ٨، ص ٣٩٩٥.

[٢]. سوره عنكبوت، آيه ٩٩.

[٣]. بحارالانوار، ج ٧٨، ح ١٨٩.

[٤]. ميزان‌الحكمه، ج ٨، ص ٣٩٨١.

[٥]. همان، ج ٨، ص ٣٩٩٥.