برداشتى از ادعيه و زيارات مربوط به امام زمان، عجل الله تعالى فرجه، كه بيانگر محتواى آنهاست و آنچه ما بر زبان جارى مى‌كنيم و بايد به معناى آن توجه كنيم، بخش نخست اين نوشتار است كه بطور خلاصه و فهرست‌وار تقديم مى‌شود:

دعاهايى كه در مورد خود حضرت است‌

١. تعجيل فرج و ظهور حضرت‌

اين مضمون بيش از مضامين ديگر در ادعيه و زيارات آمده است. در دعاها و زيارتهاى مربوط به امام زمان، عجل الله تعالى فرجه، آنچه بيش از همه به چشم مى‌خورد. دعا براى تعجيل فرج و مقرر گشتن امر ظهور حضرت از جانب خداوند به عبارتهاى مختلف است. دعا براى تعجيل فرج گاهى به صورت تصريح و گاهى به صورت كنايه است مانند: عزّت مؤمنان و ذلت جباران، منافقان، كفار، معاندان، دشمنان، سلاطين، رقيبان حضرت و آنان كه سعى در خاموش نمودن نور حضرت و از ياد بردن ذكر او دارند.

يارى مؤمنان و سركوب دشمنان توسط حضرت، درخواست چشم روشنى براى معصومين و ذريه آنها و نيز شيعيان، از خداوند كه اشاره به ظهور و فرج است؛ احياى دين و سنت و درستى تغيير يافته‌هاى قرآن و بازگرداندن احكام تغيير داده شده توسط حضرت، ظاهر شدن نور حضرت و برطرف شدن بدعتها و باطلها.

گسترش عدل و داد به دست حضرت پس از شيوع ظلم و جور، ايجاد رعب و سيطره براى حضرت پس از ظهور، نشر علم و پاكسازى جهان از ضلالتها توسط حضرت، برطرف شدن تمامى مشكلات و غمهاى مؤمنان توسط حضرت، استقرار امنيت در همه جا توسط حضرت، هدايت تمامى بندگان به آن حضرت، جمع و يگانگى احزاب و فرقه‌هاى مختلف توسط حضرت و ...

٢. دعا براى سلامتى حضرت‌

در دعا براى سلامتى امام زمان، عجل الله تعالى فرجه، نيز گاهى تصريح به سلامتى و حفظ حضرت شده و گاهى به صورتهاى ديگر آمده است. از نمونه اين دعاها دفع حسد و شر حيله‌گران و ظالمان و جباران از حضرت است. سلامهايى كه به حضرت داده شده بسيار زياد است و همه حاوى مضامين بالا از عقايد شيعه در مورد آن حضرت و صفات و خصائص و ديگر جوانب او است. اين سلامها همه به منزله دعا براى سلامتى حضرت بوده و نيز اداى احترام و عرض ادب خدمت اوست.

در اين سلامها اشاره شده كه تحيتى از جانب خود انسان و نيز درخواست از خداوند است كه سلام جميع مؤمنين و مؤمنات از شرق و غرب عالم را به او برساند، حفظ حضرت از هر طرف و از هر جهت، حفظ پيامبر، صلّى‌اللّه‌عليه‌وآله، و ائمه، عليهم‌السلام، به آن حضرت و درباره آن حضرت، دعا براى طول عمر و زينت زمين به بقاء حضرت به عبارات مختلف.

صلواتهايى كه در ادعيه و زيارات نسبت به حضرت آمده به انواع و اقسام و عبارات مختلف است و اكثراً همواره با صلوات بر پيامبر، صلّى‌اللّه‌عليه‌وآله، ديگر معصومين، عليهم‌السلام، آمده است.

دعاهايى كه در ارتباط غيرمستقيم با حضرت است‌

١. دعا براى دوستان و ياوران و خدام آن حضرت‌

دعا براى دوستان و ياوران و زائرين حضرت نيز در ادعيه و زيارات به چشم مى‌خورد. مضامينى از قبيل كمك خواستن از خداوند و يارى حق تعالى براى آنها دعا براى اينكه خداوند آنها را دوست بدارد.

٢. دعاهاى شخصى كه در رابطه با حضرت براى خود دعا مى‌نماييم‌

در ادعيه و زيارات مضامينى آمده كه دعا براى خود انسان در رابطه با امام زمان، عجل الله تعالى فرجه، است. از نمونه‌هاى آن موارد زير است:

از اعوان و انصار و ياران و ملازمان و محافظان و تابعين و دوستان و خونخواهان و خالصان و پيشروان در اداى اوامر حضرت و