ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٥ - جلوه واعظان و گوش جان مردمان
يكى دو ماه مانده به محرّم، مقدّمات برپايى مجالس عزا و خانهتكانى هيآت مذهبى و تكايا فراهم مىشود؛ دعوت از سخنرانان و ذاكران اهل بيت (ع) و مدّاحان خوشصدا كه جاى خود دارد و به قول معروف، همه چيز بر كاكل آنها مىچرخد. در همين حال و هوا، خبرنگار مطبوعهاى مذهبى، به توصيه جناب سردبير، همه همّت خود را در كار وارد آورده بود تا در گفتوگويى حضورى از اين حقير سراپاتقصير و قصور در پيشگاه اهل بيت (ع)، درباره قيام اباعبدالله الحسين (ع) و وظيفه ذاكران و واعظان در ايام سوگوارى محرّم و صفر سؤالاتى بپرسد و در آن نشريه به چاپ برساند. صحبت ما به درازا كشيد و در فرازى در پاسخ به سؤالش درباره وظيفه ذاكران و مدّاحان در انتقال پيام عاشورائيان عرض كردم:
ذاكر به معنى يادكننده و بيانكننده، شخصى است كه در ذهن خود، چيزى را حفظ كند و ذكر، به معنى ياد و يادآورى است. ذاكر كسى است كه شنونده را متذكّر و يادآور مىشود و در اصطلاح مشهور كسى است كه با ذكر مناقب و مراثى، مردم را به ياد حقايق فراموش شده و وقايع سوزناك رفته بر اولياء و به ويژه اهل بيت رسول مكرّم (ص) مىاندازد.
فرزندان آدمى، اهل نسيان[١] و فراموشى و لاجرم، محتاج ذكر و ذاكرند تا آنچه را كه از ياد برد و به طاق فراموشى سپردهاند، به يادشان بياورد؛ چنانكه اين گل سرسبد آفرينش، اهل انس و الفت نيز هست؛ موجودى اجتماعى كه خوگيرنده و مأنوس است.
دو بال انس و نسيان آدمى را مدد مىدهد تا با طى مراتب و ترك آنچه از ماسوى الله كه بدان (حسب نشئه طبيعىاش) الفت گرفته، به مراتب عالى كمالى برسد و معتكف كوى حضرت بارى شود.
از اينجا، ذكر و ذاكر مددرسان مىشود تا وى به اصل و حقيقت خويش (فطرت) بازگشت كند.
آنكه جامه اهل ذكر به تن كرده و در هيئت ذاكر در جمع مردمان حاضر مىشود، ضرورتاً مىبايست شرط لازم را در خود جمع كرده باشد، به قول حافظ شيرازى:
|
عشق و شباب و رندى مجموعه مراد است |
چون جمع شد معانى گوى بيان توان زد |