حقايق، معارف و رسالت‌هاى عزاداران در مكتب ولايت، از جايگاه و ژرفاى ارجمندى برخوردار است كه با مسئوليت مؤمنان، ارتباط تنگاتنگى دارد؛ به طورى كه هر كس سوداى سلوكى انسانى و ايمانى در سر دارد و به رشد و تعالى خود اهتمام مى‌ورزد، سخت بدان نيازمند است و نمى‌تواند نسبت به آن دغدغه نداشته باشد.

اين معارف و تعاليم گران‌سنگ در هر ساحتى، صبغه‌اى همانند آن دارد و مناسبت زمان نيز اقتضا مى‌كند اين همانندى و همرنگى، مورد توجّه قرار گيرد.

از جمله اين مناسبت‌ها، ايام عزاى سالار شهيدان، حسين بن على (ع) است. اين نوشتار، نگاهى كوتاه به يكى از حقايق و معارف دارد: «گريه شبانه‌روزى و دائمى ولى زمين، امام زمان، حضرت بقيّةالله الأعظم (عج) بر جدّ بزرگوارشان امام حسين (ع).»

در اين مقال، تبيين مطلب را در دو سؤال و پاسخ آنها مطرح مى‌كنيم:

١. اگر گريه صبح و شام امام عصر (عج)، يك فعل شخصى و خاص است، آيا گفت‌وگو درباره آن مى‌تواند لازم يا مفيد باشد؟

٢. چرا امام وحجّت الهى به اين كار مباردت مى‌كنند؟ فلسفه آن چيست؟

پاسخ سؤال اوّل:

اوّلًا امام و حجّت الهى معصوم است؛ بنابراين فعل او عملى درست و مطابق فرمان و رضايت الهى و عين عبادت و بندگى خداوند است. به علاوه گريه بر سالار شهيدان، حسين (ع) به تصريح فقهاى بزرگ و اهل معنا و معرفت، استادان سير و سلوك، از برترين اعمال قرب و از برترين عوامل رشد و تعالى معنوى و از بزرگترين عبادات است و طبيعى است كه بهترين بنده خدا در روى زمين، يعنى امام و حجّت الهى، هر صبح و شام يا در مواقع ديگر به اين بهترين اعمال اهتمام بورزند.

ثانياً امام، الگو و اسوه همه مؤمنان هستند و عمل و كردار ايشان حجّت شرعى و عبادى است؛ بنابراين، اين كار آن حضرت، قطعاً فعلى شخصى و خاص، بدين معنا كه ارتباطى به ما ندارد و ما هيچ‌گونه وظيفه و امكان تأسّى به آن حضرت در اين عمل نداريم، تلقّى نمى‌شود.

بلى. البتّه اين عبادت بزرگ مانند همه عبادات ديگر داراى مراتب و درجاتى متفاوت است و امام معصوم قطعاً برترين مرتبت آن را به جاى مى‌آورد.

از اين نگاه، شايد عمل مزبور، در بالاترين مرتبه آن، خاصّ امام عصر (ع) و عملى فردى تعبير شود؛ امّا نه از باب اينكه به وظايف ما ارتباط دارد يا نه؛ بلكه از اين جهت كه ديگران قادر به انجام آن مَرتبت بلند نيستند؛ امّا در درجات و مراتبى كه مؤمنان قادرند و امام نيز الگوى همه هستند، عمل مزبور قطعاً شخصى نيست و ديگران نيز مى‌توانند آن را انجام دهند و طبق نظام معرفتى، محبّتى و اخلاقى موجود در ساختار مكتب ولايت بايد به آن مبادرت ورزند.

بسيارى از اهل معرفت، تأثير اين عبادت بزرگ، يعنى گريه بر سالار شهيدان (ع) در صبح و شام را به ويژه به جهت اقتدا و شباهتى كه در اين خصوص، انسان به امام عصر (عج) پيدا مى‌كند، در نزديك شدن به آن حضرت و براى برخى انسان‌هاى مستعد، براى تشرّف به ملاقات ايشان، از هر عمل عبادى ديگر بيشتر مى‌دانند

بر اين اساس، بايد گفت، وقتى عملى با اين ويژگى‌ها و فضيلت‌ها اين‌قدر بزرگ و تأثيرگذار است، گفت‌وگو از آن مفيد، بلكه لازم است؛ زيرا از عاملى بسيار مؤثّر بر رشد و كمال معنوى انسان است و او را به خدا و امام عصر (ع) نزديك مى‌سازد.

امّا پاسخ سؤال دوم:

بخشى از اين پاسخ، در پاسخ سؤال اوّل مندرج و نهفته است. امام عصر (عج) به اين كار مى‌پردازند؛ زيرا از بالاترين و برترين اعمال عبادى‌