ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٦٧ - دوم ممنوع كردن چيزهاى ناپسند (خبائث)
٣. سفارش در مورد چيزهاى پاك و پاكيزه (توصيه به طيّبات).
اوّل: قاعده اعتدال در غذا خوردن
قرآن يك قاعده و چارچوب كلّى و اساسى براى تغذيه ارائه مىدهد و مىفرمايد:
«كُلُوا وَ اشْرَبُوا وَ لا تُسْرِفُوا؛[١]
بخوريد و بياشاميد؛ ولى اسراف نكنيد.»
حضرت اميرالمؤمنين، امام على (ع) در خصوص اين آيه مىفرمايند: «در قرآن آيهاى است كه جامع تمام طبّ است.» و اشاره به آيه فوق مىكنند.
اسراف كلمه جامعى است كه هرگونه زيادهروى در كمّيت و كيفيت و بيهودهگرايى و اتلاف و مانند آن را شامل مىشود. اسراف مصاديق گوناگونى دارد؛ مانند زياد خوردن و آشاميدن، فرو دادن سريع غذا بدون جويدن كامل، زيادهروى در خوردن يك نوع غذا و تجاوز از خوردن خوراكىهاى حلال و روى آوردن به حرام.
پيامدهاى اسراف در غذا
صاحبنظران براى اسراف در تغذيه، ضررهايى را بر شمردهاند كه به برخى از آنها اشاره مىكنيم:
١. سوءهاضمه، فراخ شدن معده و بزرگى شكم؛
٢. پيچ خوردن معده؛
٣. حمله حُنّاق سينه يا سوزش قلب؛
٤. دچار شدن به وبا، تيفوئيد و ...؛
٥. چاقى كه خود يك بيمارى خطرناك است؛
٦. پوسيدگى دندان؛
٧. بالا رفتن غلظت خون (تصلّب شرائين)؛
٨. بيمارىهاى مفصلى و سنگ كليه (اسراف در خوردن يك نوع غذا)؛
٩. آثار روانى، مثل كودنى، تنبلى و افزايش شهوت جنسى.
دوم: ممنوع كردن چيزهاى ناپسند (خبائث)
پس از بررسى آياتى كه غذاهاى مضر را «خبائث» ناميده، اين نكته روشن مىگردد كه هر چه را خداوند تحريم فرموده، يكى از حكمتهايش براى پيشگيرى از زيان مترتّب بر آن بوده است و نيز روشن مىگردد كه به رغم تمام پيشرفتهاى علمى، باز انسان نيازمند هدايت از جانب كسى مىباشد كه علم او مافوق تمام دستاوردهاى بشرى است. قرآن كريم در برخى آيات، به صورت كلّى مىفرمايد:
«وَ يُحِلُّ لَهُمُ الطَّيِّباتِ وَ يُحَرِّمُ عَلَيْهِمُ الْخَبائِثَ؛[٢]
و برايشان [خواركىهاى] پاكيزه را حلال مىشمرد و پليدىها را بر آنان حرام مىكند.»
خبائث به چيزهايى گفته مىشود كه پليد است؛ يعنى امور پست و فاسد و متعفّن؛ به طورى كه طبع انسان آنها را نمىپسندد. قرآن كريم در برخى آيات، به طور مشخّص از خوردن برخى غذاها منع مىكند