ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٣٩ - اسرارالشّهادة

كتاب‌شناسى سوگ شيعى‌

ادب الطّف‌

«ادب الطّف أو شعراء الحسين» كتابى به زبان عربى اثر سيّد جواد شُبّر (١٣٩٣- ١٣٠٤ ه. ق.) محقّق لبنانى است و محمّدجواد مغنيه بر آن مقدّمه نوشته است. در اين كتاب شاعرانى كه درباره امام حسين (ع) و واقعه عاشورا به زبان عربى مرثيه سروده‌اند، از قرن اوّل تا چهاردهم هجرى، به تفكيك هر قرن معرفى و نمونه‌اى از مرثيه‌هاى هركدام آورده شده است. اين كتاب نخستين بار در سال ١٩٦٩ م./ ١٣٨٨ ه. ق. و در ١٠ جلد منتشر شده است.

اسرارالشّهادة

«اكسير العبادات فى اسرار الشهادات» كه به «اسرار الشهادة» شهرت يافته است، كتابى اثر ملّاآقا دربندى (ح ١٢٨٦- ١٢٠٨ ه. ق.)، عالم و واعظ مشهور دوره قاجار- و مفصّل‌ترين مقتل عاشورا تا امروز است. اين كتاب به زبان عربى، شامل ١٢ مقدّمه، ٤٤ مجلس و يك خاتمه است و وى، تأليف آن را در سال ١٢٧٢ ه. ق. به پايان برده است.

در اين كتاب، علاوه بر گزارش مفصّل و داستانى واقعه عاشورا و وقايع پس از آن، مطالب اعتقادى، روايى و كلامى فراوانى در موضوعاتى، نظير مقام اهل بيت (ع)، به ويژه امام حسين (ع) و اهمّيت و جايگاه عزادارى و زيارت آن حضرت آمده است. محدّث نورى در «لؤلؤ و مرجان» با انتقاد شديد از اين كتاب، آن را مايه طعن، استهزاء و تمسخر مخالفان مذهب دانسته است. بخش‌هاى پايانى اسرار الشهادة توسط خود دربندى با نام «سعادات ناصرى» به فارسى ترجمه و به ناصرالدّين شاه تقديم شده است. متن كامل آن را نيز حسين شريعتمدارى تبريزى (؟- ١٣٣٣ ه. ق.) به درخواست حسين پاشاخان اميربهادر و با عنوان «انوار السعادة» به فارسى برگردانده‌