[٤]. بوركهاردت، تيتوس، ارزشهاى جاويدان هنر اسلامى، ترجمه سيد محمد آوينى، به نقل از: آوينى، سيد محمد (مترجم و گردآورنده)- جاودانگى و هنر، برگ، تهران، ١٣٧٠، ص ١٦.

[٥]. دهخدا، على‌اكبر، لغت‌نامه، دانشگاه تهران، ١٣٧٣.

[٦]. همان.

[٧]. ر. ك: نقى‌زاده، محمد، شهرهاى جديد: تجلى ارزشهاى مهجور، همايش تخصصى جديد، اصفهان، ١٣٧٦.

[٨]. از جمله ر. ك: نقى‌زاده، محمد، معمارى و شهرسازى اسلامى، مجله بصائر، شماره‌هاى ٢٣ و ١٣٧٥- ١٣٧٦٢٤.

[٩]. آيةاللّه خامنه‌اى، سيد على، پيام به حجاج بيت‌اللّه الحرام در سال (١٣٧٥ ١٤١٦)، روزنامه جمهورى اسلامى، ٨ ارديبهشت ١٣٧٥، ص ٣.

[١٠]. از جمله ر. ك:Naghizadeh ٥٩٩١ (پيشين: ٢).

[١١]. همان.

[١٢]. همان.

[١٣]. از جمله: ذالك الكتاب لا ريب فيه هدى‌للمتقين (سوره بقره (٢)، آيه ٢).

[١٤]. نهج‌البلاغه، ترجمه فيض‌الاسلام، سيد علينقى، زرين، تهران، ١٣٥١، ص ٦٤، خطبه ١٨٨.

[١٥]. همان، ص ٢٦١.

[١٦]. در مورد مختصات نظم شهر اسلامى ر. ك به: نقى‌زاده، محمد، مختصات نظم در شهرسازى اسلامى، همايش بين المللى شهرها و مردم، دانشگاه تبريز، ١٣٧٦.

[١٧]. پيرنيا، محمدكريم، آشنايى با معمارى اسلامى ايران، دانشگاه علم صنعت ايران، تهران، ١٣٧٢.

- Abu- Lughod, Janet. Cairo: Perspective and Prospectus. in Brown, L. Carl( ed ). From Madina to Metropolis: Heritage and Change in the Near Eastern City. The Darvin Press. Princeton. New Jersey. ٣٧٩١

- Haider, S. Gulzar. Habitat and Values in islam: A Conceptual Formulation of an islamic City. in sardar Ziauddin ed ). The Touch of Midas. Manchester University Press. Manchester. ٤٨٩١

[١٨]. براى دريافت ظهور و بروز اصول و ارزشهاى اسلامى در سيما و كالبد و سازمان فضايى شهر مسلمين ر. ك به: نقى زاده، پيشين (٦١)،Naghizadeh (٥٩٩١) (پيشين ٢).

[١٩]. ر. ك به: اشتهاردى، محمد مهدى، زمينه سازى براى ظهور (در مجموعه بقية الله)، آفاق، تهران، ١٤٠٣ ق.

[٢٠]. ر. ك به: امين زاده گوهرريزى، بهناز و براتى، ناصر و نقى زاده، محمد- شناسايى اصول و مفاهيم شهر سازى اسلامى، پايان نامه كارشناسى ارشد طراحى شهرى، دانشكده هنرهاى زيبا، دانشگاه تهران، ١٣٦٧.

[٢١]. سوره بقره (٢)، آيه ٣٠: وَ إِذْ قالَ رَبُّكَ لِلْمَلائِكَةِ إِنِّي جاعِلٌ فِي الْأَرْضِ خَلِيفَةً ...

[٢٢]. چنانچه در تأثير تفكر توحيدى بر هنرهاى سنتى اسلامى بوركهاردت اظهار مى‌دارد: ميراث عظيم هنرى، چه از ميان رفته و مورد غفلت قرار گرفته باشد، چه مجدداً قابل كشف باشد يا نباشد، هنر سنتى است، نه به مثابه يك شى‌ء بلكه به عنوان يك روش كه مهارت فنى را با شهودى معنوى كه از توحيد سرچشمه مى‌گيرد در هم مى‌آميزد (بوركهاردت، تيتوس، نقش هنرهاى زيبا در نظام آموزشى اسلام، ترجمه سيد محمد آوينى، به نقل از آوينى، سيد محمد (مترجم و گردآورنده)، جاودانگى و هنر، برگ، تهران، ١٣٧٠، ص ٣٦).

[٢٣]. نهج‌البلاغه، پيشين (١٤)؛ خطبه ١٦٢، ص ٥٢٢.

[٢٤]. با اعمال اين مفهوم بعنوان ويژگى نظم، زمينه پاسخگويى به نيازها و ارزشهايى همچون آزادى، محرميت، امنيت و آرامش، خصوصيت و خلوت، اجتناب از تفاخر و امثالهم در فضاهاى خصوصى و عمومى شهر فراهم مى‌گردد. براى توضيح بيشتر ر. ك به: نقى زاده، پيشين (١٦).

[٢٥]. ر. ك به: نقى زاده، ١٣٧٥- ٧٦ (پيشين ٨) وNaghizadeh ,٥٩٩١ (پيشين ٢).

[٢٦]. از جمله رجوع كنيد به:

Amanzadeg, B. G. The concept of Unity in Islamic Religious precincts. Unpublished PhD Thesis. The University of New South Wales. Sydney. ٥٩٩١.

[٢٧]. ر. ك به:Naghizadeh ,٥٩٩١ پيشين (٢).

[٢٨]. براى مثال اگر تعريف زير را براى توسعه پايدار بپذيريم، مشاهده مى‌شود كه تحصيل آن به چيزى جز رعايت عدالت نياز ندارد: توسعه پايدار عبارت است از توسعه‌اى كه نيازهاى جهان را در حال حاضر برآورده كند بدون آنكه توانايى نسلهاى آتى را در برآوردن نيازهاى خود به مخاطره افكند.) گزارش برانت لند، به نقل از نصيرى، حسين، توسعه پايدار، چشم انداز جهان سوم، اطلاعات سياسى- اقتصادى، شماره ١٢٧- ١٢٨، فروردين و ارديبهشت ١٣٧٧.