ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٢٨ - تجلى اصول اسلامى در مدينه
مدينه منتظران به تبعيت از تفكر اسلامى كه به تفكيك ابعاد معنوى و مادى حيات قائل نبوده و هر دو را زمينه و وسيله رشد كرامتهاى انسان مىشمارد، امكانات معنوى و مادى را توأماً در اختيار اهل شهر قرار مىدهد.
چيزى جز عدالت در استفاده از منابع و در برخورد با طبيعت و در تعريف ارتباط انسان و جهان هستى توسعهاى پايدار را به ارمغان نخواهد آورد.
ر واقع شهر شيعيان بايستى هم لياقت زندگى منتظران را داشته باشد و هماينكه لياقت پذيرايى از امام عصر، عليهالسلام، را پس از ظهور آن حضرت داشته باشد.
اصل عدل: اصل عدل به عنوان صفت بارز فعل الهى، ضرورت لحاظ شدن خويش را در اعمال جانشين خداوند تبارك و تعالى در زمين ايجاب مىنمايد. يكى از اصول اساسى توصيه شده در فعاليتهاى ذهنى و عملى انسان رعايت و ايجاد و حفظ تعادل است، و همچنين اتخاذ روشى معتدل درامور و اعتدال در جنبههاى مختلف حيات توصيههاى مهماند، كه همه اينها (تعادل و معتدل و اعتدال) از مشتقات عدل هستند و اينجاست كه اهميت رعايت عدل در فعاليتهاى بشرى و از جمله سيما و كالبد محيط زندگى مسلمين مشخص مىشود[١]
با مراجعه به تعريفى كه از عدل مىشود و شموليت آن بر همه فعاليتها و امور زندگى و حيات، مشخص مىشود كه عدالت گسترى امام مهدى، عليهالسلام، همه شؤونات و فعاليتهاى افراد و جوامع و از جمله شكل دادن به محيط زندگيشان را در بر مىگيرد.
اصولًا چيزى كه دنيا در پى آن است، در هر زمينهاى، چيزى جز عدل و عدالت نيست. به يكى از موضوعات مهم روز توسعه پايدار توجه كنيم، با توجه به همه تعاريفى كه از آن مىشود به اين نتيجه مىرسيم كه چيزى جز عدالت در استفاده از منابع و در برخورد با طبيعت و در تعريف ارتباط انسان و جهان هستى توسعهاى پايدار را به ارمغان نخواهد آورد[٢]
عدل را مىتوان به عنوان اصلىترين ويژگى و صفت نظم مورد نظر براى شكل دادن مدينه منتظران معرفى نمود. با عنايت به تعريف عدل كه عبارتست از قرار دادن هر عنصر در مكانى كه بهتر از آن برايش متصور نباشد، مىتوان گفت كه در صورت مكانيابى صحيح عملكردهاى شهرى، و در صورت انتخاب نسبتها و تناسبات و ارتباطات صحيح و منطقى بين ابعاد ابنيه و بين شهر و بين عناصر انسانساخته و طبيعت و بين انسان و طبيعت و ساختههاى انسان و ... ايجاد محيطى متعادل و مناسب براى زندگى انسان منتظر امكانپذير خواهد بود.
ادامه دارد
پىنوشتها:
[١]. اين موضوع تا بدانجا رشد كرده كه گروهى تحت عنوان رفتارگراها(behaviourists) در معمارى و شهرسازى معاصر اعلام موجوديت كرده و مسائل معمارى و شهرسازى را با توجه به رفتارهاى انسان تجزيه و تحليل مىكنند.
[٢]. در مورد علل انحطاط معمارى و شهرسازى مسلمين رجوع كنيد به:
Naghizadeh, Mohammad. Principles pf the Contemporary Islamic Urban Design: The Elimination of Muslim BuiltConfilicts in Environments. Unpublished PHD