دعا و زيارت بخش تفكيك ناپذير معارف اهل بيت (ع) است و ما هر روز با آن زندگى مى‌كنيم. شايد هيچ داروى شفابخشى به اندازه دعا در روح و روان آدمى تأثير نداشته باشد؛ در خوف و رجا، شدت و رخا، امن و بلا، و درد وشفا.

به همين خاطر از جمله نيازهاى جامعه امروز ما بعد از نماز و تلاوت، توجه به متون زيبا ودل انگيز زيارت معصومين و دعاست. پيامبر اسلام (ص) مى‌فرمايد: «دعا مغز عبادت است.»[١] و قرآن كريم در آيات مختلف، بندگان را چنين به نيايش فرا مى‌خواند: «بخوانيد مرا تا اجابت كنم شما را، به راستى آنان كه ازستايش من كبر ورزند، خيلى زود با سر افكندگى به جهنم داخل مى‌شوند.»[٢] و در آخرين آيه سوره فرقان نيز مى‌فرمايد: «بگو خداى من به شما ارجى نمى نهد، اگر درخواست و نيايش شما نباشد.»[٣]

امير كلام (ع) در «نهج البلاغه»، حكمت ١٤٦ مى‌فرمايد: «ايمان خود را با صدقه دادن و اموال خود را با زكات دادن نگهداريد و امواج بلا را با دعا ازخود برانيد.» همچنين در نامه ٣١ به فرزند بزرگوارش حضرت امام حسن مجتبى (ع) مى‌فرمايد: «در دعا با اخلاص پروردگارت را بخوان، كه بخشيدن و محروم كردن تنها به دست اوست.»

سخنان و كلمات امير كلام (ع)، خود از منابع اصلى دعا و زيارت در اسلام مى‌باشند و مدام به آن مبادرت مى‌ورزيده‌اند به گونه اى كه در اكثر خطبه‌هاى طولانى حضرت بخشى هم به دعا اختصاص يافته است و دعاهاى بلند و عارفانه شيعه، اغلب توسط حضرت امام على بن ابى طالب (ع) در اختيار مؤمنان امت قرار گرفته است.

امام حسين (ع)، صاحب دعاى عارفانه عرفه، در شب و روز عاشورا دعاهايى را زمزمه مى‌كردند كه قابل توجه است. ايشان شب عاشورا خطاب به خداوند مى‌فرمايند: «با بهترين وجه حمد و ثناى الهى را مى‌گويم، و او را در آسايش و سختى سپاس‌گزارم. خداوندا! تو را سپاس مى‌گويم كه ما را به نبوّت گرامى داشتى و قرآن را به ما آموختى و ما را در دين فقيه نمودى، و به ما چشم وگوش و قلب دادى، پس ما را شاكر و سپاس‌گزار نعمت‌هايت قرار ده.»[٤]

امام سجاد، زين العابدين (ع) از دعا و زيارت به عنوان بهترين وكاراترين سلاح در برابر دستگاه اموى استفاده مى‌كند، كه علاوه بر انتشار معارف الهى، معارف مكتب اهل بيت (ع) را هم گسترش مى‌دهد. چون دعا همانند قرآن مى‌تواند تأثير چند وجهى داشته باشد، هم بشير باشد و هم نذير؛ هم موجب توبه گردد و هم سبب ازدياد ثواب.

ايشان با صحيفه مبارك سجاديه نه نتها آداب فراموش شده اسلام را زنده كردند، كه در لفافه پرده از روى افكار پليد و گمراه كننده امويان برداشتند. آداب دعاها