شخصى از پيامبر (ص) پرسيد: آيا بعد از فوت پدرو مادر چيزى از احسان باقى است كه فرزند انجام دهد؟ حضرت فرمودند: «بلى، برايشان نمازگزارد و استغفار كند و عهد و پيمان‌هايى كه وفا نكرده‌اند وفا نمايد و دوستانشان را گرامى بدارد و ارحامشان را صله نمايد».[١]

به تحقيق نماز و روزه، صدقه، حج و عمره و تمام كارهاى خوب نفعش به ميّت مى‌رسد حتّى اگر ميّت در سختى است، برايش گشايش حاصل مى‌شود و به او گفته مى‌شود كه اين گشايش به خاطر كار خوب فلان فرزندت مى‌باشد.[٢]

نماز والدين‌

نماز والدين دوركعت است كه به دو صورت خوانده مى‌شود. يكى از آن دو كه سهل‌تر است آن است كه در هر ركعت يك حمد بخواهد و بيست مرتبه بعد از حمد بگويد «رَبِّارْحَمْهُما كَما رَبَّيانِي صَغِيراً». و بعد از تمام شدن دو ركعت به سجده برود و همان جمله را ده مرتبه در سجده بگويد.[٣]

شخصى نقل مى‌كرد پدرم را پس از مردنش در خواب ديدم. از او پرسيدم ارواحى كه در عالم برزخ معذّب‌اند عذاب و سختى‌هاى آنها چگونه است؟ در پاسخ فرمود: «آنچه براى تو كه هنوز در عالم دنيا هستى از عذاب برزخ و ناچارى آن مى‌توان بيان كرد مثل آن است كه در درّه‌اى باشى و از چهار سمت كوه‌هاى بسيار مرتفعى كه هيچ توانايى بر بالا رفتن از آنها نباشد تو را برگرفته باشد و در آن حال گرگى هم تو را دنبال كند و هيچ راه فرارى برايت نباشد. (عذاب برزخى هم چنين است).

پرسيدم: آيا خيراتى كه در دنيا براى شما انجام داده‌ام به شما رسيده و كيفيّت بهره‌مندى شما از خيرات چگونه است؟

در پاسخ فرمود: بلى تمام آنها به من رسيده است و امّا كيفيّت بهره‌مندى از آنها را هم با ذكر مثالى براى شما بيان مى‌كنم.

هرگاه در حمّام بسيار گرم و پرجمعيّتى باشى كه در اثر بخار و حرارت، نَفَس كشيدنت سخت باشد، در آن حال گوشه درب حمّام باز شود و نسيمى خنك به تو برسد چقدر شاداب و راحت و آزاد مى‌شوى؟! چنين است حال ما هنگام رسيدن خيرات شما؛[٤]

پيامبر اكرم (ص) فرمودند: «هركس قبر پدر و مادرش يا يكى از آن دو را به خاطر خداوند زيارت كند مساوى با يك حجّ قبول شده است و هركس زائر پدر و مادرش باشد ملائكه در قبر به زيارتش مى‌آيند».[٥]

پيامبر اكرم (ص) فرمودند: «هركس قبر پدر و مادر و يا يكى از آن دو را در هر هفته [حدّاقل‌] يك بار زيارت كند، خداوند كمبودهايش را جبران و اسباب عاقبت به خيرى او را فراهم نموده جزء افراد احسان كننده نوشته مى‌شود».[٦]

در روايت وارد شده است كه هر كس قبر پدر و مادر يا يكى از آن دو را زيارت كند و در نزد قبرش سوره مباركه «يس» را قرائت كند خداوند به عدد هر حرفى از آن سوره وسيله مغفرت او را فراهم مى‌كند.[٧]

حضرت اميرمؤمنان (ع) مى‌فرمايد: «به زيارت درگذشتگان برويد. زيرا آنها با زيارت شما شاد مى‌گردند و بايد هر كدامتان حاجتش را در نزد پدر و قبر مادر به همراه دعايى كه براى آنها مى‌كند از خداوند بخواهد».[٨]

پى‌نوشت‌ها:

[١]. بحارالانوار، ج ٧٩، ص ٦٥؛ روايت از امام صادق (ع).

[٢]. مستدرك الوسائل، ج ٢، ص ١١٤.

[٣]. وسائل الشيعه، ج ٨، ص ٢٨٠؛ روايت از امام صادق (ع).

[٤]. مكارم الاخلاق، ج ٢، ص ١٢٦؛ مستدرك الوسائل، ج ١، ص ٨٩.

[٥]. سيد محمد نجفى يزدى، روابط زن و مرد يا اخلاق در خانواده، ص ٤٢.

[٦]. كنز العمّال، ج ١٦، ص ٤٦٨.

[٧]. همان.

[٨]. بحارالانوار، ج ٨٩، ص ٢٩٣.

[٩]. فروع كافى، ج ٣، ص ٢٢٩.