اخلاق مديريت - آخوندی، مصطفی - الصفحة ٥٧ - ارتباط توكل و اعتماد به نفس

توانايى انجام كار و مطمئن بودن به موفقيت در وظائف محوّله.

ديدگاه اسلام، مسلمان از سويى موظف است كه هر كار و مسؤوليتى را در حدّ توان خويش به عهده بگيرد و هيچ‌گاه تحت تأثير وسوسه رياست، بيش از توانايى خود، مسؤوليت نپذيرد. آيه شريف زير به اين حقيقت اشاره دارد:

«لا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْساً الَّا وُسْعَها ...»[١]

خداوند هيچ كس را جز به اندازه توانايى او موظّف نمى‌كند.

روايات معصومين : نيز، پذيرفتن مسؤوليت بيش از توان و رياست‌طلبى را به شدت نكوهش كرده‌اند.

از سوى ديگر فرار از مسؤوليت، تن دادن به كارهاى بى‌ارزش و كمتر از توان و ظرفيت نيز نكوهيده و محكوم است. در نتيجه مدير مسلمان همواره بايد مسؤوليتى را به‌عهده بگيرد كه با توان و استعدادهايش متناسب باشد و پس از قبول مسؤوليت نيز بايد با جدّيت و پشتكار بدان اقدام كند، به توانايى خويش مطمئن باشد، ضعف و نگرانى به خود راه ندهد و اعتماد به نفس خود را حفظ نمايد.

ارتباط توكّل و اعتماد به نفس‌

ممكن است برخى گمان كنند كه اعتماد به نفس، در برابر توكل و مخالف با آن است.

در حالى كه چنين نيست و اين دو خصلت ارزنده در طول يكديگر و مكمّل همديگرند؛ به اين معنا كه تا انسان، اعتقاد به خدا و قدرت او نداشته باشد، چنان كه بايد و شايد، نمى‌تواند اعتماد به نفس داشته باشد و اطمينان نفسانى و آرامش درونى مى‌تواند نشانه‌اى از باور قلبى فرد باشد. به تعبير رهبر فرزانه انقلاب، حضرت آيةالله خامنه‌اى:

براى شخص معتقد به خدا، ميان تكيه داشتن به خود و به خدا يك نوع تلازم و توافق هست و حتى بدين اعتبار كه اتكاى به نفس يكى از ابعاد صبر محسوب مى‌گردد، در واقع وسيله و موجبى براى اتكاى به خدا نيز هست، زيرا بى‌صبرى در برابر حوادث تلخ‌

[١] - بقره( ٢)، آيه ٢٨٦