اخلاق مديريت - آخوندی، مصطفی - الصفحة ٢٤ - شرح صدر

اى كميل! اين دلها ظرف‌هايى هستند و بهترين آن‌ها دلى است كه ظرفيتش بيشتر باشد.

شرح صدر

شرح صدر، آمادگى روحى انسان براى پذيرش حقّ است، به طورى كه هر مطلب و پيشنهاد حقّى را بپذيرد و در برابر هر اعتقاد صحيحى تسليم گردد.

شرح صدر، قلب را نرم و براى پذيرش حقّ مستعدّ مى‌سازد و با نور و روشن‌بينى همراه است و انسان به وسيله آن حق را از باطل تشخيص مى‌دهد. از اين رو، به عنوان مقدّمه و زمينه‌ساز هدايت الهى شناخته مى‌شود. قرآن مجيد مى‌فرمايد:

«فَمَنْ يُرِدِ اللَّهُ انْ يَهْدِيَهُ يَشْرَحْ صَدْرَهُ لِلْإِسْلامِ ...»[١]

آن كس را كه خداوند بخواهد هدايت كند، سينه‌اش را براى (پذيرش) اسلام، گشاده مى‌سازد.

امام صادق ٧ در بيان شرح صدر مى‌فرمايد:

«إنَّ اللَّهَ إذا ارادَ بِعَبْدٍ خَيْراً شَرَحَ صَدْرَهُ لِلْإِسْلامِ، فَإذا اعْطاهُ ذلِكَ انْطَقَ اللَّهُ لِسانَهُ بِالْحَقِّ فَعَمِلَ بِهِ فَإذا جَمَعَ اللَّهُ لَهُ ذلِكَ تَمَّ لَهُ اسْلامُهُ»[٢]

هرگاه خداوند خير بنده‌اى را بخواهد، سينه‌اش را براى پذيرش اسلام مى‌گشايد و در سايه شرح صدر زبانش را به حق گويا مى‌سازد و او حقّ را در زندگى پياده مى‌كند.

وقتى خداوند، چنين زمنيه‌اى را برايش گرد آورد، اسلامش كامل مى‌گردد.

در مقابل شرح صدر، «ضيق صدر» و «سنگدلى» قرار دارد كه نشانه عدم آمادگى روحى انسان براى پذيرش حق است. ضيق صدر عامل گمراهى انسان است و از جمله آثارش آن است كه انسان را سنگدل مى‌كند و اگر حقى را بر زبان جارى سازد دلش مستعدّ پذيرش آن نيست. قرآن مجيد مى‌فرمايد:

[١] - انعام( ٦)، آيه ١٢٥

[٢] - بحارالانوار، ج ٧٨، ص ٢٢٣