اخلاق عبادى - مقدس نيا، محمد - الصفحة ٤٠ - طهارت و فلسفه آن

عهده‌دار تجزيه موادّ آلى و از بين بردن انواع عفونت‌هايند و اگر غير از اين بود، كره زمين، ظرف مدّت كوتاهى بر اثر آلودگى‌هاى ناشى از لاشه جانداران، فضولات، موادّ فاسد شده و ...، به كانونى از عفونت تبديل مى‌شد و ادامه حيات در آن غير ممكن مى‌گشت.[١]

بنابراين خاك پاك و به تعبير زيباى قرآن، «طيّب»[٢] نه‌تنها آلوده نيست، بلكه تا حدودى مى‌تواند خلأ ناشى از كمبود آب را به‌طور موقّت جبران كند. كلمه «صعيد» نيز در آيه مربوط به تيمّم، نشانگر دقّت نظر قرآن، در پاك و تميز بودن خاك تيمّم است، زيرا صعيد از مادّه «صعود» است و منظور از آن خاكهايى است كه در نقاط مرتفع و در معرض تابش آفتاب و بارش باران و دور از آلودگى قرار دارند. پيشوايان اسلام نيز دراين‌مورد، بارها تذكّر داده‌اند، از جمله در روايتى چنين مى‌خوانيم:

«نَهى‌ أَميرُ الْمُؤْمِنينَ أَنْ يَتَيَمَّمَ الرَّجُلُ مِنْ اثَرِ الطَّريقِ»[٣]

امير مؤمنان ٧، از اين كه كسى با خاك راه تيمّم كند، نهى فرمود.

با همه اينها آنچه در تيمّم و ساير طهارت‌ها مهمّ و علّت تشريع است، همان اظهار كرنش در برابر خداوند و تحصيل خلق عبادى است هر چند در روايات براى كسانى كه همواره با طهارت زندگى مى‌كنند پاداش‌هاى ارزشمند ديگرى از قبيل طول عمر، اجر شهيد، آمرزش گناهان، ثواب حج و ... نيز ذكر شده است.[٤]

[١] - ر. ك: اولين دانشگاه و آخرين پيامبر، شهيد سيد رضا پاك نژاد، ج ١٣، ص ٨٩

[٢] - وَ انْ كُنْتُمْ مَرْضى‌ ... فَتَيَمَّمُوا صَعيداً طَيِّباً( نساء( ٤)، آيه ٤٣.)

[٣] - وسائل الشيعه، ج ٢، ص ٩٦٩

[٤] - ر. ك: ثواب‌الاعمال و عقاب‌الاعمال، شيخ صدوق، ترجمه على‌اكبر غفّارى، ص ٣٢، كتابفروشى صدوق؛ وسائل‌الشيعه، ج ١، ص ٢٦٩