امام غزالى رحمة اللّه عليه گفته است: «اگر كسى را سلطان قاهر به ولايت و داورى برگمارد تا امور مسلمانان معطل نماند ولايتش صحيح است.» با ولايت حاكم فاسق و جاهل بايد مخالفت شود، اما اگر سلطان چنين كسى را به ولايت گماشت، احكامش بناچار بايد اجرا گردد.

و نيز غزالى گفته: «شايسته است كه قاضى در جايى فراخ در ميانه شهر كه مردم بشناسند به مسند قضا بنشيند و در جامع و مسجد براى حكم ننشيند، زيرا چه بسا مرد جنب و زن حايض و كافر ذمى و بچه و شخص پابرهنه و كسى كه از نجاسات نمى‌پرهيزد بدان‌جا در مى‌آيند و حصيرها را كثيف مى‌كنند و گاه به هنگام كثرت جمعيت بانگ و داد و فرياد بسيار مى‌شود.

امام ابو القاسم صيمرى نقل كرده است كه خليفه مستظهر بامر اللّه يكى از ياران امام شافعى را حسبت داد و او به جامع منصور درآمد و قاضى القضاة را ديد كه به داورى مشغول است، گفت: سلام بر تو، خداوند فرموده است:

«مؤمنان كسانى هستند كه اگر در زمين قدرت يابند نماز بگزارند و زكات دهند و به نيكى فرمان دهند و از ناروا بازدارند، و سرانجام كارها با خداست.»[١] و خداوند، خليفه المستظهر را در زمين قدرت داده و دست او را در امر به معروف و نهى از منكر بازگذاشته و من و تو را جانشينان وى قرار داده است تا حدود الهى را اجرا كنيم. ما خود بايد به حدود خدا كار بنديم تا عامه مردم از ما پيروى كنند و ما نمك شهر هستيم كه بايد فساد عوام را اصلاح كنيم، نشستن و داورى تو در جامع درست نيست، آيا سخن خدا را نشنيده‌اى كه فرمود: «خانه‌هايى (مساجدى) كه خدا اذن داد كه برافراشته شود و نام وى در آنها ياد گردد، مردانى در آن خانه‌ها بامداد و شبانگاه به تسبيح مشغول‌اند كه دادوستد ايشان را از ياد خدا و از نماز و

[١]- قال اللّه تعالى:\i« الَّذِينَ إِنْ مَكَّنَّاهُمْ فِي الْأَرْضِ أَقامُوا الصَّلاةَ وَ آتَوُا الزَّكاةَ وَ أَمَرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَ نَهَوْا عَنِ الْمُنْكَرِ وَ لِلَّهِ عاقِبَةُ الْأُمُورِ»\E.( قرآن سوره ٢٢« حج» آيه ٤١).