و دراز و گرد به ضخامت انگشتان و راوند ستور (دواب) ناميده مى‌شود، زيرا دامپزشكان شربت آن را به هنگام حرارت و سوزش كبد ستور به آنها مى‌خورانند، و براى انسان مضر است.

قارچ غاريقون در صورتى كه سفيد روشن و سبك وزن و تلخ باشد خالص است، اما سفيدى تنها كافى نيست، زيرا گاهى با چيزهاى سفيد مغشوش مى‌شود، و مى‌توان آن را با انداختن در آب آزمود، بدين‌سان كه آن را در آب حركت مى‌دهند تا بياميزد، اگر روى آب بماند خالص و اگر مقدار بيشترى از آن رسوب كند، مغشوش است.

ترنجبين خالص به رنگ سفيد مايل به كمى سرخى است با دانه‌اى گرد و روغنى سبك و مزه‌اى شيرين متمايل به مزه منّ (نوعى شير خشت) و مهوع و با طعمى نزديك به طعم قند. چون در آب گرم حل كنند اندكى روغن روى آب مى‌ايستد و تفاله و ته نشست آن مانند بادام مقشّر كوبيده و نرم است و بوى خود را حفظ مى‌كند، اما ترنجبين مغشوش اين بو را ندارد و در خراسان و ماوراء النهر بسيار باشد، و بهترين آن سفيد و تازه است و مزاج آن گرم معتدل، و لطيف‌تر و شيرين‌تر از شكر و داراى رطوبت است.

شير خشت‌[١] دو گونه است كه از دو شهر خراسان مى‌آوردند: اول شير خشت خوب و سفيد و سبك وزن و كاملا شيرين است كه چون آن را روى زبان گذارند سردى سخت احساس مى‌شود و تفاله‌اش نمى‌ماند. دوم معروف به بير خشك است كه سفيد مايل به كبود است و چون روى زبان گذارند كمى شيرينى احساس مى‌شود و اندكى از آن حل مى‌گردد و تفاله بسيارى شبيه صمغ مى‌ماند و گاهى با فانيذ[٢] (پانيد) مى‌آميزند. شناختن شير خشت تقلبى‌

[١]- متن: شير خشك، و به هر دو صورت در فرهنگها آمده است. ر ك: فرهنگ فارسى معين.

[٢]- فانيذ معرب پانيذ شكرى سرخ رنگ يا زرد رنگ يا قند سفيد است و نوعى از حلوا هم هست ...( فرهنگ فارسى معين).