فروشندگان تقلبى ديگر نيز مى‌كنند كه سبب كم‌فروشى است، چنانكه مومى زير يكى از كفه‌ها مى‌چسبانند يا حلقه بالاتر ترازو را با موى نازكى كه براى خريدار نامرئى است مى‌بندند و بدين‌سان از كالا كم مى‌كنند، و نيز برخى از فروشندگان آويزه‌اى دارند به نام «مودى»[١]، يعنى عمود ترازو فولادى و زبانه آن از نرم آهن است، زبانه را به سوى كفه‌اى كه محتوى كالا خواهد بود كج مى‌كنند و بدين‌سان كم مى‌فروشند.

و بدان اى محتسب كه ترا به امر پيمانه و وزن گمارده‌اند و اين كارى است كه مردم روزگاران گذشته را نابود ساخته است. بايد كه به دست خود بدين كار بپردازى و ترازو و پيمانه را بررسى كنى و بر خطاكاران نبخشى زيرا بخشودن از خطا بازنمى‌دارد و همه اين فروشندگان از عامه مردم‌اند، پس هركه نفس خود را تزكيه نكند و همتش جز فرج و بطن نباشد مجازات و تعزير است كه او را از گناه بازمى‌دارد و خطاكار را بر جاى خود مى‌نشاند.

قپان قبطى‌

بايد كه محتسب هر زمان قپان قبطى را بيازمايد چه در نتيجه استعمال بسيار در وزن كردن هيزم و كالاهاى سنگين خراب مى‌شود. بايد عيارهايى از سنگ‌ريزه‌ها در كيسه‌هايى از ليف هندى يا پارچه زبر كتانى نزد خود و در جايى دور از رطوبت و غبار نگاه دارد و براى آزمايش و بررسى قپانها مردى ديندار و امين كه شايبه ريا در كارش نباشد و پرواى نفع دوستان را نكند بگمارد.

و نيز بر محتسب است كه كسى را اجازه توزين با قپان ندهد مگر آنكه امانت و عدالت و وقوف او به وسيله عادلانى كه برگزيدگان مجلس او

[١]- مودى شايد اسم فاعل باشد از« اودى» يعنى هلاك و نابود ساخت.