واجب است كه صرافان در معامله نقدين (زر و سيم) و نيز بازرگانان طعام در خريد و فروش اطعمه از ربا بپرهيزند، و ربا جز در زر و سيم و طعام نيست، و نيز صراف بايد از بيع نسيه و زياده گرفتن احتراز كند. اما احتراز از نسيه چنان است كه جواهر زرين و سيمين را به جواهر زرين و سيمين دست به دست فروشد، يعنى قبض طرفين فى‌المجلس باشد، و اينكه صرافان به دارالضرب طلا دهند و در برابر دينارهاى مضروب بگيرند حرام است به سبب نسيه بودن، و نيز به سبب اينكه معمولا زياده‌اى در كار است چه عادتا سكه مضروب به اندازه وزن طلاى تسليم شده نيست.

و اما زياده گرفتن كه بايد از آن بپرهيزند مانند معامله شكسته با درست كه در آن هر دو همجنس‌اند يعنى زر در مقابل زر، و سيم در مقابل سيم است، ليكن اگر در جنس مختلف باشند رواست چنانكه رسول گرامى فرمود: «طلا در برابر طلا و نقره در برابر نقره است. جنس در مقابل جنس (همجنس باشند)، و با يكديگر برابر باشند و هركه زيادت دهد يا بخواهد مرتكب ربا شده، و هرگاه جنسها مختلف باشند دادوستد كنيد دست به دست چنانكه بخواهيد.»[١]

دادوستد اطعمه‌

در معامله اطعمه طرفين بايد فى‌المجلس مبيع و ثمن را قبض كنند،

[١]- قوله( ص): الذهب بالذهب و الفضة بالفضة، هاء بهاء، سواء بسواء، فمن زاد و استزاد فقد اربى، فاذا اختلف الجنسان فبيعوا كيف شئتم يدا بيد.»