در مكتب اهل بيت - معاونت امور فرهنگى مجمع جهاني اهل بيت - الصفحة ١٢٨ - ٢ - شيخ طوسى
«نقل شده كه بزرگان ما در اين مسأله اختلاف دارند؛ برخى از آنان[١] اين امر را ممكن و جايز شمردهاند و گفتهاند: مانعى ندارد كه ايشان تعبّداً و از روى بندگى اين مصيبتها را تحمّل كرده باشند؛ زيرا قتلهايى كه اتفاق افتاده است- هر چند كه زشت و ناپسند بوده- امّا تحمّل آن خوب است و ثواب بسيارى دارد و چه بسا بالاتر از اين حد باشد؛ زيرا بردبارى و تحمّل، با وجود علم به كشته شدن، دشوارتر و سختتر از جايى است كه احتمال پيروزى و رسيدن به هدف، وجود داشته باشد.
برخى نيز گفتهاند: اين امر جايز نيست؛ زيرا دور كردن ضرر و زيان از خود عقلًا و شرعاً واجب است. و جايز نيست كه تعبّداً و از روى بندگى، يك امر ناپسند، تحمّل شود؛ زيرا كار پسنديده تعبّداً تحمّل مىشود و بدون شك قتلهايى كه اتّفاق افتاده زشت و ناپسند و بلكه زشتترين زشتها بوده است.
اين بزرگان، رواياتى كه از اميرالمؤمنين على (ع) درباره آگاهى از قتل خويش رسيده است، چنين توجيه مىكنند كه آن حضرت به
[١] - در حاشيه كتاب تلخيص الشافى آمده است: منظور، شيخ مفيد و شيخ كلينى هستند. شيخ كلينى در اصول كافى، يك باب مستقل به اين امر اختصاص داده است و آن را« باب أنّ الائمّة يعلمون متى يموتون» ناميده است و در آن برخى از روايات ائمّه را در اثبات اين مطلب آورده است.