در مكتب اهل بيت - معاونت امور فرهنگى مجمع جهاني اهل بيت - الصفحة ١٤٥ - ثانيا از راه عقلى
مىگيرد، از روى اختيار، اراده و علم آنان است. اين سخن با اختيارى و غير اجبارى بودن اقدامات ائمّه و نيز مطابقت آن با قضا و قدر الهى، سازگارتر و مناسبتر است و بدين معناست كه خداوند از آنان خواسته است كه آن كارها را انجام دهند بدون اين كه ضرورت و اجبارى در ميان باشد؛ چرا كه اگر انجام آن كارها قضاى حتمى و اجل قطعى باشد، چگونه در آن اختيار دارند؟ و پذيرفتن و موافقت با امرى كه امكان تغيير در آن نيست و گزينه ديگرى در كنار آن وجود ندارد، چه معنايى دارد؟
ثانياً: آنان مىتوانند نوع مرگ خويش را انتخاب كنند كه مثلًا كشته شدن با يك ضربه شمشير باشد، همان گونه كه اميرالمؤمنين على (ع) برگزيد، يا با نوشيدن سم، يا خوردن غذاى مسموم باشد، همان گونه كه بيشتر امامان انتخاب كردند و يا با جدا كردن مفصلها و بريدن رگها و تن دادن به تيغها و دردهاى جنگ و نبرد و تحمّل تشنگى باشد، همان گونه كه امام حسين (ع) اختيار كرد.
با توجّه به عام بودن عنوان:
لايموتون الّاباختيار منهم
مىتوان آن را بر همه اين امور حمل كرد. هر چند در معناى دوّم، اين استبعاد و ناسازگارى مهمّ اجتماعى نهفته است كه ائمّه (عليهم السّلام) با توجّه به شرايط، رويدادها، قراين و شواهد پيرامون خود و بدون نياز به استفاده از غيب، مىدانستند كه خلفاى ستمگر و كسانى كه با زور بر مردم و شهرها حاكم شده بودند، با هر وسيله ممكن، اقدام به كشتن آنان مىكردند؛ زيرا آنان حكومتهاى فاسد و بيدادگر را كه به ناحق و