در مكتب اهل بيت - معاونت امور فرهنگى مجمع جهاني اهل بيت - الصفحة ١٢١ - مرحله نخست در عصر امامان(عليهم السلام)

مى‌كند و همچنين از حديث فهميده مى‌شود كه امام بر طبق تقدير و در راستاى آن، عمل كرده است، امّا بنابر نسخه‌اى كه «حيّر»[١] آمده است، هيچ معنايى نمى‌توان در نظر گرفت؛ زيرا سرگردانى امام نمى‌تواند توجيهى براى اقدام آگاهانه به قتل خويش به حساب آيد بلكه آن را نقض مى‌كند و علاوه بر آن، با عنوان اين باب (علم غيب امام) تناسبى ندارد؛ بنابراين، احتمال آن منتفى است.

شايد اين نسخه در اصل «خبّر» به معناى «باخبر شد» بوده است كه در اين صورت، تن دادن به تقدير و عمل كردن به آن از سوى امام، به علّت باخبر ساختن و آگاه كردن امام بوده است (يعنى امام را از زمان شهادت آگاه كردند تا به تقدير تن دهد) امّا اين احتمال نيز جاى تأمّل دارد.

بنابراين، بهترين و مناسب ترين معنا همان‌ «خيّر» است كه توضيح آن گذشت و بنابر آن، دلالت حديث بر آگاه بودن امام از زمان شهادت و نيز انتخاب آن، كاملًا روشن است.

امّا پاسخ اشكال اوّل (به هلاكت افكندن خويش) اين است كه: امام، موت و قتل خويش را به گونه‌اى كه مقدّر شده بود، انتخاب كرد تا اطاعت خود از اراده خدا و عشق و شوق به او و لقاى او و نيز فانى شدن در او را آشكار كند و از امامان (عليهم السّلام) نقل شده است كه فرموده‌اند:

[١] - سرگردان شد.