گفتارهايى پيرامون نهضت حسينى - هاشمى شاهرودى، سيد محمود - الصفحة ١٠ - علل شكلگيرى نهضت
الله الحرام و مانند آن، با يكديگر درگيرى داشتهاند و پس از آن با پيروزى اسلام و انتقال سلطه و وجاهت و زعامت و نفوذ اجتماعى به قبيله بنى هاشم- بدان جهت كه نبىّ اكرم (ص) از بنى هاشم بودند- بنى اميه كه بازنده نزاع شده بودند، درصدد برآمدند تا امتيازاتى را كه بنى هاشم به دست آورده بودند از آنها باز ستانند. بنابراين با اكراه وارد اسلام شدند و كوشيدند تا با توسل به شيوههاى منافقانه از درون جامعه اسلامى رقيب خود را به زمين بزنند كه در نهايت اين كوشش آنها به رسيدن معاويه بن ابى سفيان به حكومت و سيطره وى بر جامعه عربى آن زمان انجاميد. صاحبان اين تفسير در جهت اثبات مدعاى خويش همچنين به اشعار و قصائدى كه شعراى دربارى همچون اخطل در اين زمينه سروده و اين درگيرى را به تصوير كشيدهاند و يا اشعار برخى از حكام و سلاطين جاهل همچون خود يزيد، استشهاد مىكنند.
شواهدى از اين قبيل در كتب تاريخى، اينجا و آنجا پراكنده است كه اين مفسران با تمسك بدانها سعى در القاء اين باور دارند كه واقعه كربلا در حقيقت يك درگيرى قبيلهاى بوده است. مؤيد ديگرى كه براى اين تفسير ارائه مىشود اين است كه جامعه اسلامى و عربى علىرغم ظهور اسلام همچنان جامعهاى بوده است كه نظام قبيلهاى بر آن سيطره داشته است و مشايخ عرب و شيوخ قبيله، طبقه حاكم در جامعه عربى به