توضيح المسايل سياسى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٥٤ - أحكام تقنين (قانون گزارى)

در آخر وقت نماز، ببيند مسلمانى در آب مشرف غرق شدن است وجوب نماز در وقت و وجوب حفظ نفس مسلمان تزاحم پيدا مى‌كند[١] و چون حفظ نفس از وجوب نماز مهم‌تر است نماز از وجوب خود ساقط مى‌شود و بر او واجب است جان انسان را از هلاكت نجات دهد و نماز را بعد از آن در خارج وقت قضا كند.

مساله ٩٤: امروز حكومت‌ه براى اداره كشور غالبا به گرفتن پولى به عنوان محصول گمرك و ماليات بر عايدات نيازمند هستند كه به عنوان اولى گرفتن آنه به زور از مردم حرام است، و چنانچه از آنها صرف‌نظر شود غالبا حكومت‌ها سقوط مى‌كنند و نظم مى‌پاشد، درحاليكه حفظ جان و مال و نفوس و ناموس مردم نيازمند نظام قوى سياسى مى‌باشد چه دينى و چه غير دينى.

مساله ٩٥: حكومت و يا قوه مقننه آن نمى‌تواند و صلاحيت هم ندارد كه عنوان ثانوى را به اندازه واقعى آن تشخيص دهد و قهرا كميت و كيفيت حكم عنوان ثانوى را نيز نمى‌دانند تا از مقدار لازم كمتر نشود كه موجب خطر براى نظام شود و نه بيشتر شود تا ظلم بر مردم شود كه هردو حرام است و بايد توسط مجلسى از عالمان جيد و آگاه به متطلبات واقعى و

[١] - تزاحم غلبا يا كلا ناشى از عجز مكلف از امتثال هردو مامور به است و تعارض كذب احد الدليلين است.