توضيح المسايل سياسى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٢١ - أحكام حكومت دينى

٦- پنجاه و يك درصد مردم يعنى نصف به علاوه يك.

نص معتبرى از جانب شريعت اسلام در اين مورد به ما نرسيده است. سه احتمال اول مطابق اعتبار عقلاء مى‌باشد؛ بلكه احتمال اول مطابق قواعد دينى هم است (نه مطابق نص خاص) و مى‌شود كه به آسانى فرض دوم (٩٠%) را نيز به آن ملحق نمود ولى فرض اول هر چند محال عقلى نيست لكن عادتا مشكل و بسيار نادر است. بنابراين اعتبار آن نه عقلايى است و نه دينى. فرض دوم و سوم هرچند ممكن الوقوع است ولى حتى براى خلفاى راشدين (رض) هم در اول كار واقع نشد[١]. حتى براى حضرت على (ع) كه پس از كشته شدن خليفه سوم (رض) مردم مدينه و مصر و ديگران سيل‌آسا براى بيعت بر سر على ريختند كه از ايشان در نهج البلاغه نقل شده كه در آن موقع بر جان دو يادگار حضرت پيامبر (ص)، حسن و حسين ترسيده كه در اثر فشار بيعت‌كنندگان تلف شوند.

[١] - يعنى جمعى در اول به عنوان به وجود آوردن خلافت بيعت كردند و سپس ديگران از باب وجوب بيعت به خليفه شرعى و رسمى بيعت كردند. بين اين دو موضوع اشتباه نشود.