توضيح المسايل سياسى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٨٧ - وظايف متقابل حكومت و ملت

اين عمل از هر زمامدار ساخته نيست مگر اينكه داراى اراده قوى و عقل پخته و اخلاق عالى و نظر بلند باشد كه تعداد آنان اندك است.

مساله ١٨٦: ملتها در همان حاليكه اطاعت و حمايت از دولت دينى خود را واجب، و همكارى با آن را لازم مى‌دانند، بايد شديدا مراقب استقلال و حاكميت ملى و سياست‌هاى داخلى، خارجى و مالى و ادارى و نظامى و تجارى و فرهنگى و غيره بوده و ناظر رفتار مسئولين قواى سه‌گانه باشند، مسئولين در حكومت اسلامى هرقدر خوب باشند، بالاخره معصوم نيستند و قدرت در كوتاه‌مدت يا درازمدت مى‌تواند آنان را فاسد بسازد. إِنَّ الْإِنْسانَ لَيَطْغى‌ أَنْ رَآهُ اسْتَغْنى‌ و بايد ترس مردم در دل آنان باشد، كه موجب تقليل تخلفات عمدى و اشتباهات و ندانم‌كارى‌هاى آنان مى‌شود.

مساله ١٨٧: حكومت‌ها با همه توانايى‌هاى خود از انجام وظايف به نحو نيكو ناتوان هستند، بسيار مناسب است كه افراد ثروتمند از نظر مادى و افراد متخصص از نظر علمى و علماى دين از راه حكمت و موعظه حسنه، به همكارى دولت دينى به مقتضاى آيه مباركه: وَ تَعاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَ التَّقْوى‌ همكارى كنند، بى‌تفاوتى براى همه خصوصا براى خواص بسيار زشت است. اين همكارى به شيوه‌هاى گوناگون قابل تحقق است، و به طور نمونه: