توضيح المسايل سياسى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٢٤٠ - الحاقى دوم وظايف متقابل مردم و حكومت اسلامى

خود، مردم را مذمت مى‌كند كه چرا از اين زمامدار متكبر پيروى مى كردند. و سر ترقى غرب و عقب‌ماندگى شرق در همين مطلب نهفته است. در غرب، حكومت‌ها از ملت‌ها مى‌ترسيدند و در شرق بر عكس آن.

٢- دولت با حقوقى كه مى‌گيرند خدمتگذار ملت است و رفتار و سلوك خود را بايد در همين راستا عيار كند.

٣- اگر ده افغانى از بيت المال عمومى را بيهوده مصرف كند مستحق عقوبت و نسبت به پول ضامن ست كه بايد برگرداند و حق اسراف را ندارد.

از حضرت على (ع) نقل شده كه طى يك بخش‌نامه (متحد المآل) از همه كارمندان دولت خود خواست سرهاى قلم‌ها را تيز كنند و خطها را پهلوى هم بنويسند كه بيت المال تحمل زياده‌خرجى را ندارد. هدف اين بوده كه كاغذ و رنگ قلم زياد مصرف نشود.

٤- هيچ‌گاه رئيس و مسئولين دولتى از حسابدهى به مردم ناراحت نشوند؛ وقتى حضرت عمر (رض) مردم را به جهاد تشويق مى كرد گويا مردم يا جمعى از آنان به گفته‌هاى خليفه متردد بوده‌اند. تا يكى ايستاده و بدون ترس گفت اين پيراهن جديد خود را از كجا آورده‌اى؟ سهم تو از بيت المال به اين مقدار نمى‌رسيد. (قد خليفه‌