توضيح المسايل سياسى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٢٣١ - احكام متفرقه
دموكراسى بر آن صدق نكند. ولى اين معذرت در صورتى پذيرفتنى است كه راه ديگرى پيدا نشود؛ مانند تقسيم قدرت در مورد كانديدهاى رياست جمهورى، به اندازه آ راء بين دو طرف مذكور مثلا:
مشكل لا ينحل، فرض سوم و چهارم است تحكيم آراى ٨٠% و ٧٠% بر بيست يا سى درصد ديگر در نظر پيروان دموكراسى معقول است يا نه؟ مى شود اختلاف نظر اكثريت و اقليت را در اين دو فرض به دو گونه تقسيم نمود:
١- منشا اختلاف نظر، اختلاف قومى يا دينى يا مذهبى يا نژادى يا لسانى يا سمتى باشد.
٢- سبب اختلاف نظر، تنها مصالح ملى و كشورى باشد.
در فرض دوم هرچند كه مفهوم دموكراسى بر حكومت اكثريت خصوصا در فرض ٧٠% در مقابل ٣٠% صدق نكند يا مورد ترديد باشد ولى مىشود گفت كه در فرض عدم برخوردارى اقليت از امتياز كثرت علم و كمال و تجربه و دلسوزى و صداقت، يعنى در فرض مساوات اكثريت و اقليت در صفات پنجگانه مذكور، تقديم اكثريت (خصوصا ٨٠%) دليل عقلايى دارد ولو از باب مجبوريت نه از باب دموكراسى.
و اما اگر اقليت از مزاياى كيفى بهتر (صفات پنجگانه فوق) برخوردار باشد، بسيار مشكل است كه تقديم اكثريت مذكور، عقلايى به حساب آيد.