١ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص

علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١١٠ - تحلیل انکار نصوص امامت از سوی برخی نزدیکان اهل بیت

 

واژه «عاهة» به معنای آفت است یا در بدن او و یا در دین و علم.

بنا بر این، معنای سخن امام صادق _ علیه السلام _ آن است که امام جانشین، فرزند ارشدی است که هم از سلامت جسمی برخوردار باشد و هم در دین و دانش دچار انحراف نباشد. از این رو، می‌توان نتیجه گرفت که مقصود آن حضرت از قید «عدم عاهة»، افزون بر سلامت جسمی، همان شرایط اصلی امامت، یعنی کفایت علمی و عصمت است.

اما تقدم فرزند ارشد با استناد به روایت و انطباق با عرف و عادت در زمان امام صادق
_ علیه السلام _ به چنان باور قویی تبدیل شد که برخی از یاران امام صادق _ علیه السلام _ با نادیده گرفتن شرایط و نشانه‌های امامت، به ویژه وصیت و نصّ امام سابق و نیز فهم نادرست فرمایش آن حضرت، به امامت فرزند بزرگ‌تر آن جناب، یعنی عبد الله‌ گرویدند.

با بررسی کامل گزارش‌های تاریخی که وقایع پیش از ادعای امامت عبد الله‌ و پس از آن را روایت کرده‌اند، در می‌یابیم عبد الله‌ از امامت برادرش با خبر بوده است. منصور بن حازم و یزید بن اسباط دو روایت از امام صادق نقل کرده‌اند که آن حضرت در حضور عبد الله‌، امام کاظم را به امامت معرفی کرده است.[١]

اما عبد الله‌ با این که می‌دانست جایگاه امامت به برادرش تعلق گرفته، ادعای امامت می‌کند و هفتاد یا نود روز پس از آن وفات کرد.[٢] امام صادق _ علیه السلام _ پیش از شهادت، ادعای امامت عبد الله‌ را پیش‌بینی کرده و به امام کاظم _ علیه السلام _ سفارش نمود با توجه به کوتاهی عمر عبد الله‌ از نزاع با برادرش خودداری کند.[٣]

عبد الله‌ بن جعفر، فرزند بزرگ‌تر امام صادق _ علیه السلام _ هم در دانش کاستی‌هایی داشت و هم در اعتقاد با پدرش مخالف بود[٤] و هم سفارشی از سوی امام صادق
_ علیه السلام _ بر امامت او وجود نداشت. بنا بر این، اگر یاران ششمین امام سخنان آن حضرت را در باب شرایط و نشانه‌های امامت مدّ نظر قرار داده بودند، در دام انحراف گرفتار نمی‌شدند.

پیروان عبد الله‌ اگر از ذکاوت، کیاست و بصیرت برخی از یاران امام صادق
_ علیه السلام _ همچون ابو حمزه ثمالی برخوردار بودند، می‌توانستند از آخرین وصیت


[١]. ر.ک: الکافی، ج١، ص٣٠٩، ح٦؛ المناقب لابن شهر آشوب، ج٣ ، ص٤٣٥.

[٢]. ر.ک: رجال الکشی، ج٢، ص٥٢٤، ش٤٧٢؛ من لا یحضره الفقیه، ج٤، ص٥٤٢.

[٣]. ر.ک: المناقب لابن شهر آشوب، ج٣، ص٣٥١.

[٤]. ر.ک: الإرشاد، ج٢، ص٢١٠.