ملاصالح در تأیید رأی خود، نظر محمد امین استرآبادی را می‌آورد که معرفت خداوند متعال به این عنوان که او خالق است... از امور فطری است. و به نقل از او از کتاب حاشیه نیز می‌آورد که اخبار متواتر است در این که معرفت خالق عالم و معرفت نبی‌ _ صلی الله علیه و آله _ و ائمه _ علیهم السلام _ از افعال اختیاری ما نیست و بر خداوند است که این امور را بیان فرماید و با اسبابش در قلوب بیندازد و مردم پس از آن که خداوند این معارف را در قلوبشان انداخت، باید به آن اقرار کنند. و بر اساس مقتضای آن به آن عمل کنند.[١]

٢. محدوده کارآیی عقل از دیدگاه علامه

علامه در ذیل دو حدیث به نقش عقل در معرفت پرداخته و آرا و نظریات علمای فریقین را در این خصوص آورده است. وی در ذیل حدیث دوم از باب البیان و التعریف و لزوم الحجه از کتاب توحید[٢] نظر حکما را بدون تصریح به نام آنها می‌آورد:

علت فاعلی معرفت.‌..از خداوند متعال در ذهن افاضه می‌شود.‌..و این امور از معدات است و بنده کاسب معرفت است و نه موجد آن.

سپس نظر استر آبادی را می‌آورد:

بر اساس اخبار متواتر، معرفت خالق عالم و معرفت پیامبر و ائمه از افعال اختیاری ما نیست و بر خداوند است که این گونه امور را بیان فرماید.[٣]

علامه در ادامه چنین می‌آورد:

مشهور بین متکلمان امامیه و معتزله و اشاعره این است که معرفت خداوند متعال نظری و واجب بر عباد است و خداوند متعال آنها را مکلف بر نظر و استدلال در آن کرده است.

همچنین در ذیل حدیث اول از باب اختلاف الحجه علی عباده از کتاب
توحید[٤] می‌آورد:

[١].‌ شرح الکافی، ج٢، ص٢٦٩.

[٢]. مرآة العقول، ج٢، ص٢٢٢ و ٢٢٤.

[٣].‌فوائد المدنیه، ص٤٠٧ و٤٤١.

[٤].مرآة العقول، ج٢، ص٢٢٧ و ٢٣١.