طفاوی،[١]الآداب و تفسیر القرآن احمد بن محمّد سَبیعیّ هَمْدانی،[٢]‌ الآراء و الدیانات حسن بن موسی نوبختی،[٣]النوادر احمد بن ابراهیم انصاری،[٤]التأدیب یا همان یوم و لیلة احمد بن عبدالله معروف به ابن خانبه،[٥]المصابیح احمد بن حسن اسفرایینی،[٦]الرجال محمّد بن حسن مُحاربیّ[٧] و تفسیر أسماء الله [تعالی] و ما یدعیٰ به محمّد بن جعفر به بُطَّة قمی[٨] سبب تحسین و تمجید قدما از آنها بوده است.

ابو جعفر احمد بن هِلال عَبَرتایی از جمله راویان محل بحث در میان راویان شیعی است. ابن غضایری احادیث منقول به واسطۀ وی را به دیدۀ تردید نگریسته است، جز آن دسته احادیثی که او از دو کتاب المشیخة حسن بن محبوب و نوادر محمّد بن أبی عمیر روایت کرده است. ظاهراً شهرت و وثوق به این دو کتاب و وجود روایت‌های دیگر از آن دو دلیل این دیدگاه ابن غضایری بوده است که عبارت «و قَد سَمِعَ هذَیْنِ الْکِتابَیْنِ جُلَّةُ أصْحابِ الْحَدیثِ و اعْتَمدوهُ فیهما»[٩] به روشنی اشاره به همین مسأله دارد.

سخن نقادانۀ شیخ مفید در خصوص حدیث «اتَّقُوا فِرَاسَةَ الْمُؤْمِنِ فَإِنَّهُ یَنْظُرُ بِنُورِ اللهِ عَزَّ وَ جَلَّ» نشان‌گر توجه متقدّمان به این قرینه در ارزیابی‌های صدور احادیث در کنار بررسی منابع مکتوب حدیثی است. یکی از دلایل تشکیک وی در صدور این حدیث، نبود آن در کتاب‌های حدیثی مورد اعتماد است که به گفتۀ وی:

این حدیثی است که برای آن سندی متّصل نمی‌شناسیم و آن را در اصول مورد اعتماد نیافتیم و حدیثی که حُکمش چنین است، استناد به آن و استدلال به مضمون آن صحیح نیست.[١٠]

[١]. همان، ص٣٨.

[٢]. همان، ص٩٤-٩٥.

[٣]. همان، ص٦٣.

[٤]. همان، ص٨٤.

[٥]. همان، ص٩١.

[٦]. همان، ص٩٣.

[٧]. همان، ص٣٥٠.

[٨]. همان، ص٣٧٣.

[٩]. رجال ابن الغضائری، ص١١١-١١٢.

[١٠].‌ المسائل العکبریة، ص٩٤. سخن شیخ مفید که این حدیث را بدون سند متصل دانسته جای شگفتی دارد؛ چه آن که در منابع حدیثی شیعه با سند متصل ذکر شده است (ر.ک: الکافی، ج١، ص٢١٨؛ علل الشرائع، ج١، ص١٧٣-١٧٤؛ عیون اخبار الرضا، ج١، ص٢١٦؛ معانی الأخبار، ص٣٥٠). از میان محدثان اهل سنّت، ترمذی (سنن الترمذی، ج٤، ص٣٦٠-٣٦١) نیز این حدیث را غریب دانسته است.