در پاسخ می‌گوییم که این دیدگاه به معنای عدول از مفهوم اعظم بودن اسم اعظم عدول نیست، بلکه در عین پذیرش معیار اسم اعظم در تمامی اسم اعظم‌های متعدد، اقتضای ذو مراتب بودن آنها این است که یکی از اسم‌های اعظم، حتی از همه اسم‌های اعظم، اعظم و در نتیجه، به تعبیر احادیث «اسم اعظم اعظم» باشد. بنا بر این، اشکالی‌هایی که بر دیدگاه‌های گذشته وارد شد، بر این دیدگاه وارد نمی‌شود، لذا این دیدگاه نظریه مختار این مقاله خواهد بود.

نتیجه

پاسخ این سؤال که آیا از روایات فریقین (شیعه و اهل تسنن) _ که در آنها اسمای لفظی گوناگون به عنوان اسم اعظم ذکر شده است _ وحدت اسم اعظم لفظی مستفاد است و یا تعدد آن، این است که دیدگاهی که قایل به یگانگی اسم اعظم لفظی معبر از اسم اعظم عینی است، به لحاظ اجرای نابجای قاعده‌ای که در جمع بین احادیثی که به طور مستقیم یکدیگر را طرد می‌کنند، کاربرد دارد، در جمع بین روایاتی که مثبت هستند، به شدت مردود و خلاف جمع عرفی بین این گونه احادیث است. نیز دیدگاهی که به چند گانگی اسم اعظم لفظی معبر از اسم اعظم عینی معتقد است، از این نظر که از ظاهر محتوای احادیث ناظر بر دارای حروف بودن اسم اعظم عدول کرده و به جای آن که این دسته از احادیث را بر دارای مراتب بودن اسم اعظم حمل و معنا و تفسیر کند، ظهور آنها را در این معنا نادیده گرفته

[١]. العدد القویة لدفع المخاوف الیومیة، ص٢٠٥.

[٢]. الکافی‌، ج٤، ص٤٥٣.

[٣]. همان‌، ج٢، ص٥٨٢.

[٤]. الرسائل التوحیدیة، رسالة الاسماء، ص٥٠ و ٥١.