١ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص

علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١١٦ - چند گانگی اسم اعظم در حدیث

 

١. مفهوم اسم در لغت عبارت از علامت و نشانه است.[١]

٢. مفهوم اسم در عرف نیز به معنای «لفظ دالّ بر مسمی» است.[٢]

٣. اسم در اصطلاح علم صرف و نحو در مقابل فعل و حرف، و به معنای کلمه‌ای است که بنفسه بر معنایی دلالت دارد، ولی همانند فعل مقترن به زمان نیست.[٣]

٤. اسم اصطلاح در دانش منطق در مقابل کلمه و اَدات و مقصود از کلمه، همان فعل در صرف و نحو، و مراد از ادات، حرف و منظور از اسم، همان اسم در صرف و نحو است.[٤]

٥. اسم بر پایه اصطلاح دیگر در علم صرف و نحو در مقابل لقب و کنیه عبارت است از کلمه‌ای (مشخصاً بنا بر اصطلاح اول یعنی اسمی) که معرفه و از میان معارف مشخصاً عَلَمی که نه مُصدَّر به اب و امّ باشد و نه دلالت بر مدح و ذمّ کند.[٥]

٦. اسم بر پایه اصطلاح دیگر در علم صرف و نحو در مقابل اعم از اسم ذات و اسم معناست؛ یعنی در مواردی بر ذات قائم بذاته (اسم ذات) دلالت دارد؛ مانند: انسان، زید و... و در مواردی دیگر دلالت بر معنای قائم بغیره (اسم معنا) دلالت دارد؛ مانند: ضرب،
کتابت و...

صفت، در مقابل این دو، بر ذاتی که متّصف به معنا و دارای یک ویژگی خاصّ است، دلالت دارد؛ مانند: ضارب، کاتب و... و همواره با وزن خاصی همراه است؛ مانند: اسم فاعل، اسم مفعول، صفت مشبهه، صیغه مبالغه و اسم تفضیل.[٦]

٧. اسم خدا در مقابل افعال و صفات خدا؛ در علم کلام، اصطلاح اسم در برابر صفات
و افعال کاربرد دارد؛ با این توضیح که اموری که به خداوند متعال نسبت داده می‌شود،
یا فعل است، مانند: خلق؛ و یا صفت است، مانند حیات؛ و یا اسم، که از فعل یا
صفت به صورت توصیفی ساخته شده و بر خداوند متعال اطلاق می‌گردد؛ مانند:
خالق وحی. «ایجی» در این باره به صراحت اظهار می‌دارد که مقصود از سخن در باره
اسمای الهی، سخن در باره اسم‌ها و اعلامی که در لغت گوناگون بر اشیا گذاشته


[١]. القاموس المحیط، ج٤، ص٣٤٤؛ لسان العرب، ج١٤، ص٤٠١؛ تاج العروس من جواهر القاموس، ج١٠، ص١٨٣؛ البیان فی تفسیر القرآن، ص٤٢٤.

[٢]. المیزان فی تفسیر القرآن، ج١، ص١٧.

[٣]. شرح الرضی علی الکافیة، ج١، ص٢٧ - ٣٠.

[٤]. المنطق، ص٦٣ - ٦٤.

[٥]. شرح ابن عقیل، ج١، ص١١٩؛ شرح الرضی علی الکافیة، ج٣، ص٢٦٥.

[٦]. شرح الرضی علی الکافیة، ج٢، ص١٤٤، ٣٠٠، ٣٩٤ و ٦٤٦؛ شرح شافیة ابن الحاجب، ج١، ص١٩٩؛ ج٢، ص١١٧ و ١٥٤؛ ج٣، ص٨٦، ١٣٦.