یک باب یا دو باب از آن ابواب برای مردم است.[١] این امر نیز علاوه بر گستردگی و عظمت این ابواب، نشان از میزان غیر قابل تصور و مقایسه‌ناپذیر بهره‌مندی اهل بیت؟عهم؟ از علوم الهی دارد. یونس بن رباط می‌گوید که به همراه کامل تمار خدمت امام صادق٧ رسیدیم و حدیث الف باب را بر حضرت عرضه نمودیم، ایشان صحت آن را تصدیق نمود. سپس من، با اطمینان از صدور حدیث در مقام فهم مفاد آن، سؤال کردم: آیا این ابواب علم برای شیعیان و دوستاران شما آشکار شده است؟ ایشان فرمود: «یک باب یا دو باب آن!». گفتم: فدایت شوم! چرا از هزار هزار باب فضیلت شما تنها یک یا دو باب نقل می‌شود؟
حضرت فرمود:

و ما عسیتُم أن تروُوا من فضلنا! ما ترون من فضلنا الا ألفاً غیر معطوفة؛[٢]

توقع دارید كه شما از فضل ما چه اندازه روایت كنید؟ شما از فضل ما جز یك (حرف) ألف غیر متصل (تنها) روایت در دست ندارید. (اشاره به گستردگی فضایل و دانش اهل بیت و انتشار جزء اندکی از آن میان مردم).

با توجه به آنچه نقل شد، معنای روایاتی که این علم را با عباراتی مانند «لیس لاحدٍ»[٣] و یا «ما یعلمها غیری و غیر محمد٦ »[٤] و یا «لم أکن لأطلعکما علی سر رسول الله٦ »[٥] توصیف نموده‌اند، روشن می‌گردد.[٦] تأیید این مطلب آن که ابن عباس _ که خود راوی روایت الف باب در چند مورد است _[٧] با یقین به صحت این حقیقت، در بیان عظمت این دانش و آگاهی، زبان به عجز درک و فهم آن باز می‌کند و می‌گوید:

سمعت من علیّ حدیثاً لم أدرِ ما وجهه و لم أنكره، سمعته یقول: «ان رسول الله٦ اسر الیّ فی مرضه فعلمنی مفتاح الف باب من العلم یفتح كل باب الف باب»؛

از علی٧ سخنی را شنیدم با آن که چگونگی آن را نمی‌دانم، اما آن را رد نمی‌کنم، شنیدم که می‌فرمود؛ رسول خدا٦ در بیماریش به من به گونه ویژه و پنهانی سخن گفت، پس به من کلید هزار باب از دانش را آموخت که یک یک

[١]. الخصال، ج ٢، ص٦٥٠ ح٤٢، ج ٢، ص٦٤٥ ح٢٥؛ بصائر الدرجات، ص ٣٠٧ ح١٧، ص ٣٠٨ ح٤.

[٢]. کافی، ج١، ص٢٩٧ ح٩.

[٣]. الخصال، ج ٢، ص٦٤٨ ح٣٧.

[٤]. بصائر الدرجات، ص٣١٠ ح١٧.

[٥]. الخصال، ج٢، ص٦٤٩ح ٤٠؛ بصائر الدرجات، ص ٣٠٨ ح٦.

[٦]. ملا محسن فیض با استناد به روایت الف باب این روایت را مصداق تام و بارز استنباط مطرح در آیه «و لو ردوه الی الرسول و الی اولی الامر منهم لعلمه الذین یستنبطونه منهم» معرفی می‌نماید.(الشافی ص١١٥)

[٧]. ر.ک الصراط المستقیم ج٢، ص١٥١.