١ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص

علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٧١ - پژوهشی در روایات «ألفِ باب»

 

٢. حضرت امیر در معرفی تعدادی از افراد خائن لشکرشان، با استناد به برخورداری از دانش الف باب به معرفی ماهیت و اندیشه‌های باطل این گروه پرداخته است.[١]

٣. وقتی عمرو بن حریث از چگونگی علم حضرت به معرفی زنی که نشانه‌های مردانه در خلقتش بود سؤال کرد، ایشان فهم آن را به الف باب نسبت دادند.[٢]

٤. سلیم به قیس از ابن عباس حکایت می‌کند که ابن عباس آگاهی دادن حضرت امیر٧ از شمارۀ نفرات اهل کوفه _ که به ذی قار می‌آیند _ و تحقق آن را به علم الف باب منتسب می‌دانست.[٣]

٥. اما نمونه‌ای از احکام که منبع آن ابواب هزارگانه معرفی شده، روایت امام صادق٧ است. موسی بن بکر می‌گوید به حضرت صادق٧ عرض کردم: کسی که یک روز یا دو روز یا سه روز یا بیشتر بی‌هوش شود، باید چقدر از نمازش را قضا کند؟ ایشان در پاسخ فرمود:

الا اخبرك بما ینتظم (بما یجتمع لك) هذا و اشباهه؟

آیا به تو قاعده‌ای را که جامع جواب این سؤال و شبیه آن باشد نگویم؟

آن‌گاه فرمود:

كلما غلب الله علیه من امر فالله أعذر لعبده؛

آنچه را خدا بر بنده چیره می‌نماید، خداوند عذر پذیر بنده در اوست.

و سپس فرمود:

هذا من الابواب التی یفتح كل باب منها الف باب؛

این از نمونه ابوابی است که هر یک از ابواب آن هزار باب دیگر را می‌گشاید.[٤]

نگاه مجموعی به موارد فوق[٥] نشان می‌دهد، انتساب احکام و قضایای ائمه به آبشخور الف باب به عنوان یکی از منابع علم خاص اهل بیت؟عهم؟ امری متداول در سیره ایشان به شمار می‌آمده است و با وجود استغراب برخی، خواص اصحاب به عنوان امری پذیرفته شده با آن تعامل داشته‌اند. از نکات دیگری که روایات به آن اشاره دارد، آشکار شدن و ظهور تنها


[١]. الخرائج و الجرائح، ج٢، ص٧٤٦؛ الخصال، ج٦٤٤، ح٢٦؛ بصائر الدرجات، ص ٣٠٦، ح١٥.

[٢]. بصائر الدرجات، ص ٣٥٨، ح١٤.

[٣]. کتاب سلیم، ج٢، ص٨٠١، ح٣٠.

[٤]. بصائر الدرجات، ص٣٠٦ ح١٦؛ الخصال، ج ٢، ص٦٤٥ ح٢٤؛ وسایل ٨، ص٢٦٠ ح١٠٥٨٧.

[٥]. برای مشاهده نمونه‌هائی دیگر (ر.ک احقاق الحق ج٧ص٥٩٧ به بعد؛ امام شناسی، ج١٢ ص٣١٤و٣١٥)