در این سند، عمار بن مروان امامی مهمل و بقیۀ افراد امامی عادل به شمار می‌آیند؛ از باب نمونه، راویان دیگری چون اسماعیل مرار،[٢] سلیم طربال،[٣] محمد بن حمران[٤] و سعید بن عمرو[٥] هستند که مدح و ذمی در بارۀ ایشان گزارش نشده است. بر این اساس، فقها سند برخی روایات آنان را قوی می‌دانند.[٦]

معادل با حدیث صحیح

صحیح خبری است که سلسله سند به توسط رجالی موثق و امامی مذهب به معصوم متّصل گردد.[٧] در موارد اندکی فقها از صحّت سند با واژۀ قوی سخن گفته‌اند؛ نمونه‌ای از آن عبارت است از:

أَخْبَرَنِي الشَّيْخُ أَيَّدَهُ اللهُ، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِيهِ عَنْ سَعْدِ بْنِ عَبْدِ اللهِ، عَنْ
أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنِ الْحُسَيْنِ بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ حَمَّادِ بْنِ عِيسی، عَنْ حَرِيزٍ، عَنْ زُرَارَةَ قَالَ: قُلْتُ لَه...[٨]

در این سند، همۀ راویان امامی عادل هستند و حماد بن عیسی از اصحاب اجماع است.[٩] از این رو، روایت صحیح بوده، امّا برخی آن را قوی اطلاق کرده‌اند.[١٠]

نمونۀ دیگر روایت التهذیب است:

سَعْدُ بْنُ عَبْدِ اللهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحُسَيْنِ بْنِ أَبِي الْخَطَّابِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْیی عَنْ حَمَّادِ

[١]. «ما اتّصف بعض رجال سنده بما فی الموثّق مع كونه من غیر الإمامیة، و من عداه بما فی الحسن» (توضیح المقال، همان؛ مقباس الهدایة، ج‌١، ص‌١٧٣).

[٢]. «یقال للموثّق القوی أیضاً. لقوة الظن بجانبه بسبب توثیقه» ( الرعایة، ص١٦٩؛ وصول الأخیار، ص‌٩٨؛ الوجیزة، ص٥٣٩).

[٣]. «ما دخل فی طریقه: من نص الأصحاب علی توثیقه، مع فساد عقیدته، بأن كان من إحدی المخالفة للامامیة، وإن كان من الشیعة» (الرعایة، همان؛ الروضة البهیة، ج٣، ص٦٤؛ معالم الدین، ص٢١٦، منتقی الجمان، ج١، ص٤؛ المهذب البارع، ج١، ص٦٦، الوجیزة، ص٥٣٩).

[٤]. الرجال، تقی الدین حلی، ص٣٠٨.

[٥]. البدایة، ج١، ص١٢٥؛ مقباس الهدایة، ج‌١، ص١٧١.

[٦]. «ما كان جمیع سنده من غیر الإمامی، لكن مع مدح الجمیع بما لم یبلغ حدّ الوثاقة» (خاتمة مستدرک الوسائل، ج٣، ص٥٠٥؛ لب اللباب، ص٤٦٠؛ توضیح المقال، ص٢٤٧؛ مقباس الهدایة، ج١، ص١٧٣).

[٧]. «ما كان الجمیع من غیر الإمامی، لكن مع توثیق بعض و مدح آخرین» (توضیح المقال، ص‌٢٤٨؛ مقباس الهدایة، ص‌١٧٤).

[٨]. منتقی الجمان، ج١، ص٤١٤.

[٩]. «مروی المشهور فی التقدّم غیر الموثّق» (وصول الأخیار، ص٤٠٠؛ منتقی الجمان، ج١، ص٤).

[١٠]. «مروی المشهور فی التقدم عن الموثق» (ذكری الشیعة، ج١، ٤٨؛ برای آگاهی بیشتر ر.ک: الرواشح السماویة، ص٧٣).