علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٠٠ - گونهشناسی شناختهای اثرگذار در اخلاق
گوشت تو میخورند و پوسیدگی خود را به خاطر آور و این که از دنیا بریده و کوتاه دستى، که این کار تو را به عمل وامیدارد و از آزمندی نسبت به دنیا باز میدارد.[١]
اثر سوم، درمان اضطراب مرگ است. نیز شناخت مرگ به عنوان پلی به سوی دنیایی بهتر، موجب کاهش ترس و اضطراب و ایجاد آرامش هنگام مرگ میشود. یکی از دلایلی که سبب ترس از مرگ میشود این است که انسان آن را آن گونه که هست نمیشناسد. از این رو، از آن میترسد. از امام حسن عسکری _ علیه السلام _ نقل شده است که روزی امام هادی _ علیه السلام _ بر بالین یکی از اصحاب خود که بیمار شده بود رفتند. او از ترس مرگ گریه و بیتابی میکرد، امام _ علیه السلام _ علت ترس او را عدم شناخت مرگ بیان کردند و به او فرمودند:
یا عَبْدَ اللَّهِ تَخَافُ مِنَ الْمَوْتِ لِأَنَّک لَا تَعْرِفُهُ.
سپس امام در ادامه تا حدودی مرگ را برای او تصویر کردند و او آرام گرفت و مرگ را پذیرفت و به راحتی چشم بر جهان بست.[٢]
اثر چهارم، رضامندی است. همچنین شناخت مرگ و تذکر آن انسان را به آنچه هست، راضی میگرداند؛ چرا که یاد مرگ و توجه به اتفاقات سختی که در این مرحلۀ از حیات انسان رخ میدهد، انسان را نسبت به آنچه در زندگی دارد، راضی میکند و اگر انسان نسبت به اندک دنیا راضی شد، زندگی نیز بر او آسان میشود. [٣]
٥. شناخت آخرت
با توجه به اهمیت و عظمت آخرت، بسیاری از متون دینی در تبیین ویژگیهای آخرت بیان شدهاند تا انسان با شناخت محدودی که از این طریق کسب میکند، در اعمال
[١]. نهج البلاغه، خطبه ١١٣؛ تنبیه الخواطر، ج١، ص٧٧؛ كشف الغُمّة، ج١، ص١٧٢.
[٢]. نهج البلاغه، خطبه ١٩٦؛ بحار الأنوار، ج٧٣، ص١٣٣، ح ١٣٧.
[٣]. نهج البلاغه، حكمت ١٣٣.