علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٥٠ - جستاری در باره اصطلاح حدیث قویعلیّه
٣. روایت راوی امامیای که او را نه مدح کردهاند و نه ذمّ،[١] مانند نوح بن دراج.[٢]
ترکیب راویان امامی و غیر امامی در سند:
٤. روایتی که افراد سند آن مرکّب از امامی موثّق و غیر امامی ممدوح باشد.[٣]
٥. روایتی که افراد سند مرکّب از امامی ممدوح و غیر امامی موثق باشد.[٤]
٦. روایتی که افراد سند مرکّب از امامی و غیر امامی ممدوح باشد؛ اما مدح با الفاظی صورت گرفته باشد که بر مرتبۀ وثاقت نرسد.[٥]
٧. روایتی که بعضی از افراد سلسله سند غیر امامی موثق و بقیه افراد امامی ممدوح باشند.[٦]
٨. روایتی که سند آن مرکب از امامی غیر ممدوح و غیر مذموم و غیر امامی موثّق باشد. در کتب علم الحدیث از این قسم ذکری به میان نیامده است، امّا نمونههای بسیاری در کتب فقهی دارد که در دنبالۀ بحث بدان خواهیم پرداخت.
ترکیب راویان غیر امامی در سند:
٩. خبر شخصی که بر توثیق او نصّی رسیده، امّا فاسد العقیده است. این همان حدیث موثّق است که به دلیل وثاقت راوی ظنّ قوی به صدور آن میرود و به دلیل همین قوّت ظن،[٧] آن را قوی نیز نامیدهاند؛[٨] مانند روایت حُمَید بن زیاد واقفی.[٩] این نامگذاری اگر
[١]. مختلف الشیعة، ج٤، ص٢٢٠- ٢٢١؛ ج٧، ص٢٧٣.
[٢]. ایضاح الفوائد، ج٣، ص٩٠، ١٩٣.
[٣]. ذكری الشیعة، ج١، ص٤٨.
[٤]. الرعایة، ص١٦٩- ١٧٠؛ وصول الأخیار، ص٩٨.
[٥]. الوجیزة، ص٥٣٨.
[٦]. الرواشح السماویة، ص١٨٥- ١٨٩.
[٧]. ر.ک: تقسیمات کتابهای: حائری اصفهانی؛ الوجیزةفی علم الدرایة، ج٢، ص٥٣٠- ٥٣٢؛ الرواشح السماویة، ص٧٤.
[٨]. اصول الحدیث، ص١٠٨.
[٩]. تاج العروس، ج٢٠، ص١٠٧- ١١١؛ نیز ر.ک: معجم الفاظ الفقه الجعفری، ص٣٣٩.