بر اساس بررسی صورت گرفته،‌ یکی دیگر از شناخت‌هایی که در متون اسلامی مورد استفاده قرار گرفته است، شناخت خداوند متعال است. شناخت خداوند به معنای شناخت صفات اوست. حال باید دید شناخت صفات مختلف خداوند متعال، چگونه موجب اصلاح اخلاق ناشایست و تقویت اخلاق شایسته می‌گردد.

الف) شناخت رازقیت خداوند

بسیار در قرآن کریم و روایات بیان شده است که روزی دادن، مختص به خدای تعالی است، و این که روزی، حقی است برای خلق بر عهده خدای تعالی.‌[٣] این شناخت چند اثر اخلاقی دارد: یکی زدودن ترس از فقر است. شناخت رازقیت او ترس از فقر را از انسان می‌زداید. در فرهنگ جاهلی، والدین به خاطر ترس از فقر، فرزندان خود را می‌کشتند.[٤] از این رو، خداوند متعال با استناد به رزاقیت خود، آنان را از این کار نهی نموده است.[٥] به همین جهت، باور به تضمین روزی از سوی خداوند متعال نیز غم و اندوه انسان را در کسب روزی از بین می‌برد. حضرت علی _ علیه السلام _ می‌فرماید:

یا ابْنَ آدَمَ! الرِّزْقُ رِزْقَانِ رِزْقٌ تَطْلُبُهُ وَ رِزْقٌ یطْلُبُک، فَإِنْ لَمْ تَأْتِهِ أَتَاک فَلَا تَحْمِلْ هَمَّ سَنَتِک عَلی هَمِّ یوْمِک، کفَاک کلَّ یوْمٍ کلُّ یوْمٍ عَلی مَا فِیهِ، فَإِنْ تَکنِ السَّنَةُ مِنْ عُمُرِک فَإِنَّ اللهَ تَعَالی سَیؤْتِیک فِی کلِّ غَدٍ جَدِیدٍ مَا قَسَمَ لَک، وَ إِنْ لَمْ تَکنِ السَّنَةُ مِنْ عُمُرِک فَمَا تَصْنَعُ بِالْهَمِّ فِیمَا لَیسَ لَک.[٦]

[١]. الكافی، ج٢، ص٥٥.

[٢].«مَنْ کثُرَ فِکرُهُ فِی اللَّذَّاتِ غَلَبَتْ عَلَیْه.» «مَنْ کثُرَ فِکرُهُ فِی الْمَعَاصِی دَعَتْهُ إِلَیْهَا.» (عیون الحکم و المواعظ،
ص٤٥٧)

[٣]. نهج البلاغه، حکمت ٤٤٩؛ نیز می‌فرمایند: «مَنْ شَرُفَتْ نَفْسُهُ نَزَّهَهَا عَنْ دَنَاءَةِ الْمَطَالِبِ؛» (تصنیف غرر الحكم و درر الكلم‌، ص٢٣١).

[٤].تحف العقول عن آل الرسول(ص)، ص٢٧٨؛ همچنین از امام علی _ علیه السلام _ روایت شده است: «مَنْ كَرُمَتْ نَفْسُهُ صَغُرَتِ الدُّنْیا فی عَینِهِ»؛.( تصنیف غرر الحكم و درر الكلم‌، ص٢٣١)

[٥]. تصنیف غرر الحكم و درر الكلم‌، ص٢٣١.

[٦]. سوره غافر، آیه٦٧ (هُوَ الَّذِی خَلَقَکم مِّن تُرَابٍ ثمُ‌َّ مِن نُّطْفَةٍ ثمُ‌َّ مِنْ عَلَقَةٍ...).