فیه حدیث قوی»[١] بسیار به چشم می‌خورد. به نظر می‌آید در نزد ایشان مراد از واژۀ قوی همان معنای لغوی آن باشد؛ زیرا در تقسیم بندی اصطلاحات حدیثی در نزد اهل سنت، اصطلاح قوی مطرح نشده است. در مواردی این کاربرد لغوی به گونه‌ای محسوس‌تر نمایان است: «هذا حدیث جید قوی»،[٢] «لیس فیه حدیث قوی»،[٣] «الحدیث الصحیح القوی»،[٤] ضمن آن که در مواردی پس از بیان قوی بودن حدیث به تقویم حدیث با عناوینی نظیر «و اسناده حسن»[٥] و «حدیث صحیح»[٦] پرداخته‌اند. در مواردی نیز با قرار دادن آن در برابر ضعیف تقسیم بندی کلی از حدیث را مدّ نظر داشته‌اند: «باسناد قوی ... باسناد ضعیف».[٧] البته با دقّت در متون به نظر می‌آید این احادیث از مرتبۀ صحیح پایین‌تر باشد؛ مثلاً در جایی پس از آن که سند را قوی معرفی نموده‌اند، در پی آن آمده است: «الا انه شاذ».[٨] یا در جای دیگر با بیان مسکوت بودن راوی و ارسال روایت اشاره به ضعف آن می‌شود، امّا بالجمله آن روایت را قوی الاسناد معرفی می‌نمایند.[٩] یا در موردی دیگر، با وجود آن که حدیث را با همۀ طرقش قوی دانسته‌اند، اما در صحیح یا حسن بودن آن به سبب مجهول بودن برخی راویان تردید کرده‌اند.[١٠] بنا بر نقل یکی از حدیث پژوهان، در نزد قدمای اهل سنت حدیث به طور کلی به صحیح و ضعیف تقسیم می‌شد و حدیث صحیح خود به طبقات مختلفی بنا بر تفاوت درجات ضبط و اتقان راویان تقسیم می‌شد. گروهی از متأخران نام‌هایی برای این اقسام در نظر گرفتند؛ مانند «حسن» _ که ترمذی آن را به کار بست _ عنوان دیگر قوی بود؛ با این توضیح که روایتی را که بخاری و مسلم یا یکی از

[١]. الذریعة الی تصانیف الشیعة، ج٢، ص٢٤٥.

[٢]. الکافی، ج٧، ص٢٢٧.

[٣]. ریاض المسائل، ج١٣، ص٥٧٩ - ٥٨٠.

[٤]. الرجال، طوسی، ص٣٨٧.

[٥]. الرجال، نجاشی، ص٣٣٥.

[٦]. همان، ص٢١٧.

[٧]. همان، ص٤٢٠.

[٨]. صوم عاشوراء بین السنة النبویة و البدعة الأمویة، ص٣٣؛ نیز ر.ک: مقباس الهدایة، ج٥، ص١٣٦.

[٩]. برای نمونه نک. فتح الباری، ج٢، ص٢٠٢، ٢٧٢؛ ج٥، ص١٨٩،٢١٠، ٢٦٩؛ ج٦، ص٤١١؛ ج٨، ص١٢٩؛ تحفة الأحوذی، ج٥، ص٧١، ٧٩، ٩٢؛ ج٦، ص١٧٢، ١٤- ١٥؛ ج٧، ص٩٤، ٤٣٧؛ عمدة القاری، ج٢١، ص١٩٦، ٢٠٠؛ عون المعبود، ج٧، ص٣٥٤ - ٣٥٦؛ تنقیح التحقیق فی أحادیث التعلیق، ج١، ص١٠٥، ١٤١- ١٤٢؛ ١٤٧؛ ٢٦٣؛ فیض القدیر، ج١، ص٥٣٥؛ ج٢، ص٨٢ - ٨٣، ٣١٠، ٤٢٩؛ ج٦، ص٣٥٨، ٣٩٩، ٤٣٥؛ المجموع شرح المهذب، ج٢٠، ص٨٢، ص٢٣٨- ٢٣٩؛ نیل الاوطار، ج١، ص٢٩٣؛ ج٢، ص٣٣٥.

[١٠]. فتح الباری، ج٢، ص٢١٢؛ ج٣، ص٧، ٣٨؛ ج٤، ص٣٤٨؛ السنن، ج١، ص٤٥٦؛ عمده القاری، ج٤، ص١٣٣؛ ج٥، ص٢٣١؛ تحفة الأحوذی، ج١، ص٢٠٩؛ ج٢، ٤٢٤؛ ج٣، ١٧٠؛ عون المعبود، ج١٠، ص٣١٨؛ ج١١، ص٣٠٥؛ کنزالعمال، ج٤، ٥٣١؛ فیض القدیر، ج٢، ٥١١؛ ج٦، ٤١٣، المجموع شرح المهذب، ج١٣، ص٣٥٨؛ ج٢٠، ٢٨٧؛ نیل الاوطار، ج٦، ص٣٥٣)