علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٢٢ - نگاه حوزه بغداد به راویان و آرای رجالی مدرسه حدیثی قم

مشایخ عراقی او[١] و حضور برخی راویان کوفی در زمره شاگردانش از جمله محمد بن الحسین الصائغ الکوفی و حسن بن حسین لؤلؤی این انتساب را _ و لو آن که به جهت تربیت علمی باشد _ تضعیف می‌کند. تنها احتمالی که این گفته را موجه می‌کند، مقصود خاص از این لفظ و نماینده طرز تفکر خاص است، که پژوهشی مستقل می‌طلبد.

نکته

تذکر این نکته شایسته است که با وجود اختلافات یاد شده گاهی همنوایی و تأیید تضعیف مشایخ قم نسبت به راویان قمی در منابع فهرستی و رجالی بغداد دیده می‌شود. احمد بن محمد بن سیار از آن جمله است که ابن غضایری او را «ضعیف متهالک غال منحرف» می‌خواند و بزرگان قم نیز روایات او را از کتاب «نوادر الحکمة» استثناء کرده‌اند.[٢] همچنین شخصیت و روایات سلمة بن خطاب براوستانی ضعیف خوانده شده است.[٣]

٥) تحسین آثار قم

از نشانه‌های نگاه مثبت و برآمده از وامداری مدرسه بغداد به حوزه حدیثی
قم توصیفات بلندی است که در باره آثار این مدرسه در نوشته‌های فهرستی انعکاس
یافته است.

این انعکاس در دو قالب توصیف کثرت تألیفات برخی محدثان قم و تمجید از برخی آثار خاص این مدرسه قابل مشاهده است.

١. تمجید فراوانی تألیف

نجاشی به یادکرد بیش از ١٦٦ اثر صدوق شامل کتب، مجالس و مصابیح و نگاشته‌هایی او در زهد می‌پردازد.[٤] همه این نگاشته‌ها در سفر او به بغداد منتقل شده و


[١]. همان، ص٣٨٣، ش ١٠٤٢.

[٢]. فهرست الطوسی، ص٤٤٢، ش ٧٠٩ ؛ رجال ابن داوود، ص٣٠٤، ش ١٣١٩.

[٣]. فهرست الطوسی، ص١٧، ش ١٢ و ص١٦٤، ش ٢٥٤.

[٤]. معجم رجال الحدیث، ج٧، ص٣١٩، ش ٤٨٠١.