آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٠ - رابطه انسان با خلق خدا
از اين جهت حميم میگويند که خويشاوند طبعاً به انسان مهربان است) يعنی اين فرد که پيوندش را با خدا بريده با خلق خدا هم بريده، نتيجهاش اين است که امروز هيچ دست مهربانی و محبتی به سوی او دراز نمیشود.
چه خوب میگويد سعدی! گويی ترجمه همين آيه کريمه است، چون قرآن میفرمايد:لا يُؤْمِنُ بِاللَّهِ الْعَظيمِ.وَ لا يَحُضُّ عَلی طَعامِ الْمِسْکينِ.فَلَيْسَ لَهُ الْيَوْمَ ههُنا حَميمٌ آدمی که به خدا ايمان ندارد و در کار خلق خدا هم کوشا نبوده و مهربانی به مردم نداشته است، امروز هم کسی به او مهربانی نمیکند. پيغمبر اکرم فرمود:ارْحَمْ تُرْحَمْ به ديگران مهربانی کن تا به تو مهربانی بشود.مَنْ لايَرْحَمْ لايُرْحَمْ کسی که به ديگران مهربانی نمیکند به او مهربانی نمیشود. سعدی میگويد:
ما را عجب ار پشت و پناهی بود آن روز [١] | کامروز کسی را نه پناهيم و نه پشتيم | |
انَّهُ کانَ لايُؤْمِنُ بِاللَّهِ الْعَظيمِ.وَ لا يَحُضُّ عَلی طَعامِ الْمِسْکينِ.فَلَيْسَ لَهُ الْيَوْمَ ههُنا حَميمٌ.
نتيجهگيری بسيار روشنی: به خدا ايمان ندارد، به خلق خدا هم مهربانی نمیکند، امروز هم کسی به او مهربانی نمیکند.
وَ لا طَعامٌ الّا مِنْ غِسْلينٍ. آن آدمی که در دنيا کارش اين بود: آنچنان بیاعتنا به خلق خدا بود که اگر برای خلق خدا چيزی گير میآمد آن ريزههای خوان و نيمخورههای او بود و در واقع اگر آن اوساخ دستهای اينها، چرکهايی که اينها از دستهايشان شستشو میکردند گير آنها میآمد چيزی میخوردند، در اين روز برای اين آدم، در نهايت گرسنگی، طعام و خوراکی پيدا نمیشود مگر از غِسلينها. غسلين يعنی همان نتيجههای شسته شده [٢] از چرکها و کثافتها. آنچه در دنيا به ديگران میخورانْد امروز
[١]. يعنی قيامت.
[٢]. [يعنی همان مواد حاصل از شستشو.]