آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٢٩ - رعايت امانتها

اجاریاش باشد ندارد. تصرفاتی که لازمه اجاره کردن است به جای خود؛ کوچکترين تصرفی که از اين دايره خارج باشد از نظر شرعی خيانت در امانت تلقی میشود. هر مستأجری امين است. هر عاريه بگيری امين است. شخصی میآيد از شما فرش يا ظرف و يا مرکوب- اسب يا ماشين- شما را عاريه میگيرد که از آن استفاده کند؛ به شما میگويد اين ماشينتان را بدهيد مثلًا ما میخواهيم تا قم برويم و برگرديم. در حدودی که عاريه گرفته است حق دارد، اگر از آن حدود يک ذره تجاوز کند خيانت در امانت تلقی میشود.

داستانی نقل میکنند. البته اين داستان با موازين فقهی جور در نمیآيد ولی با بعضی از موازين اخلاقی جور در میآيد. میگويند مقدس اردبيلی از نجف به کاظمين يا کربلا آمده بود و برای برگشتن حيوانی را اجاره کرده بود. بعد يک کسی امانت کوچکی از قبيل امانت پستی به او داد که آن را به صاحبش برساند. گرفت و در بغلش گذاشت. ديگر حيوان را سوار نشد، جلو انداخت و آورد. به او گفتند چرا سوار نشدی؟ گفت: من از صاحبش اين را اجاره کردم که خودم سوار بشوم نه اينکه يک چيز ديگر هم علاوه داشته باشم؛ اين خيانت در امانت است؛ با اينکه آن، وزنی نداشت و در جيبش گذاشته بود.

اين مقدار رعايت وديعه و غير وديعه و امثال اينها را میکردند، که بايد چنين باشد. همينطور است امانت ناموسی. يک کسی ناموس خودش را به ديگری میسپارد که تو مراقب و محافظ باش. اگر يک نگاه به او بکند خيانت تلقی میشود.

امانت جانی از اين هم بالاتر است. شخصی میآيد به کسی پناه میبرد و در جوار او قرار میگيرد. مسأله جوار خودش يک مسألهای است. يک انسانی که بيچاره و مورد تجاوز يک ظالم است خودش را در جوار کسی قرار میدهد. او میتواند از اول