آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٨٨ - داستان باغداران
و حرّازی میکردند که چقدر و چقدر میشود- اثری باقی نمانده بود.
بعضی گفتهاند که «صریم» در اینجا به معنی شب است (البته با اقرار و اعتراف به اینکه «صریم» هم به روز اطلاق میشود و هم به شب؛ روز که میآید شب را قطع میکند و شب که میآید روز را قطع میکند، به هر دو میگویند صریم)، گفتهاند که مقصود آیه این است که باغ مانند یک شب ظلمانی و تاریک شد، و مقصودشان این است که آن بلای آسمانی که آمد نه تنها میوهها را از بین برد، حتی درختها را بکلی از بین برد. البته این لغت این نظر را چندان تأیید نمیکند.
«فَتَنادَوْا مُصْبِحینَ» صبح که شد، اینها وقتی که بیدار شدند یکدیگر را صدا زدند«انِ اغْدوا عَلی حَرْثِکمْ» گفتند: فوراً و به عجله «غُدُوّاً» (صبح زود) بالای کشت و زراعت خودتان باشید (یعنی چنان برویم که هنوز صبح زود است ما آنجا باشیم.)
«انْ کنْتُمْ صارِمینَ» اگر چنین تصمیمی دارید که زود بچینید.«فَانْطَلَقوا» راه افتادند«وَ هُمْ یتَخافَتونَ». «خَفَتَ» به معنی آرام حرف زدن است. در آن آیه کریمه داریم که«وَ لاتَجْهَرْ بِصَلاتِک وَ لا تُخافِتْ بِها» [١] در قرائت نماز نه داد بزن و نه خیلی آرام تکلم کن.
معنای «خَفَتَ» همان حالت هَمْس است. آرام و درِ گوشی با هم حرف میزدند.
همینطور که میرفتند، میگفتند: صدایتان را بلند نکنید. آرام با همدیگر حرف میزدند، چرا؟«أنْ لا یدْخُلَنَّهَا الْیوْمَ عَلَیکمْ مِسْکینٌ» یک وقت یک گدا سر و کلهاش اینجا پیدا نشود.
«وَ غَدَوْا» صبحانه وارد شدند، فرود آمدند اما بر چه؟ آنجا داشت«اغْدوا عَلی حَرْثِکمْ»، اینجا نقطه مقابل حرث، «حَرد» آورده است. قرآن
[١]. اسراء/ ١١٠.