آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٣٠ - معنی مُلک

این جمله شروع میشود:تَبارَک الَّذی بِیدِهِ الْمُلْک. اول کلمه«بِیدِهِ الْمُلْک» را معنی میکنیم، بعد کلمه«تَبارَک»معنی «مُلک»

ملک یعنی سلطه و اقتدار. انواع قدرتها، نیروها، تواناییها در عالم وجود دارد و بلکه غیرمتناهی. و شک ندارد که هر موجودی در حد خودش و به اندازه ظرفیت خودش از یک قدرت و توانایی و اقتداری و از یک حدی از سلطه برخوردار است. اگر ما یک مورچه را هم در نظر بگیریم این مورچه هم در حوزه عمل خودش دارای یک حدی از قدرت و توانایی است، و بلکه هر ذرّهای را در عالم در نظر بگیریم مظهر یک قدرت و اقتدار است. وجود بهطورکلی مساوی با قدرت و توانایی و اقتدار است. قبلًا کسی گمان نمیبرد که چقدر قدرت در داخل یک ذرّه ذخیره باشد و حالا بشر به آن پی برده است. ولی در باب توحید، انسان به این حقیقت باید پی ببرد که آن کسی که زمام همه قدرتها در اختیار و در دست اوست [خداست.] هر موجودی هر اندازه قدرت دارد، باز خود او و قدرت او دراختیار ذات پروردگار است؛ یعنی هیچ قدرتی در مقابل قدرت پروردگار هرگز عرضاندام نمیکند و چنین چیزی محال است. زمام همه امور و زمام همه قدرتها در دست اوست (ازِمَّةُ الْامورِ طُرّاً بِیدِه) [١]. در نهجالبلاغه هست که«عِلْماً بِأَنَّ ازِمَّةَ الْامورِ بِیدِک» [٢] یعنی اولیای تو علم یقینی دارند و میدانند که زمام همه کارها در دست تو و دراختیار توست.

[١]. شرح منظومه حاج ملاهادی سبزواری، منظومه حکمت.

[٢]. نهجالبلاغه فیضالاسلام، خطبه ٢١٨.