آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٦٧ - هفت سماء

هفت سماء

بعد میفرماید:وَ لَقَدْ زَینَّا السَّماءَ الدُّنْیا بِمَصابیحَ. در آیه قبل سخن از هفت آسمان یا به تعبیر دیگر طبقات هفتگانه آسمان بود. در این آیه تعبیرش این است که ما نزدیکترینِ آن آسمانها را با مصباحها و چراغها مزین گردانیدهایم، که مقصود از چراغها بدون شک ستارههاست.وَ جَعَلْناها رُجوماً لِلشَّیاطینِ. راجع به مسأله آسمانها، در قرآن به طور مسلّم معنی و مفهومی به نام هفت آسمان، البته هفت سماء، وجود دارد. مکرر گفتهایم: سماء با آسمان متفاوت است، چون کلمه «آسمان» که فارسی است یعنی مانند آس (سنگ آسیا)، یعنی آن چیزی که مانند سنگ آسیا میچرخد؛ یعنی مفهوم چرخیدنِ آنچه را که آسمان مینامیم باید قبول کرده باشیم، که همان «فلک» قدما میشود. ولی سمائی که قرآن میگوید، یعنی آن که در بالا قرار گرفته است؛ دیگر ندارد که آن که در بالا قرار گرفته، دور زمین میچرخد یا نمیچرخد.

ولی ما چون فعلًا لغتی نداریم کلمه «آسمان» را به کار میبریم بدون اینکه مفهوم چرخیدن را- چون در لغت عربیاش نیست- منظور کرده باشیم. قرآن به طور مسلّم از حقیقتی به نام «هفت سماء» نام برده است و این هفت سماء را به شکل هفت طبقه نام برده است، یعنی یکی بعد از دیگری. این جای شک و شبهه نیست. و باز این مسأله که ما نزدیکترینِ آنها را با ستارگان مزین کردهایم، یعنی نزدیکترین آسمانها به ما (نه آن دومی، نه آن سومی، نه آن هفتمی) مزین است به این قندیلها و چراغها، به این ستارهها، این مقدار مطلبی است که از قرآن کاملًا و در نهایت روشنی