آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٧ - پیامبر مذکر و یادآورنده است

میدهد. بچه که سر کلاس میرود معلم مطالبی را که تاکنون به ذهن بچه نیامده است برای اولین بار به او یاد میدهد. قرآن نسبت به پیامبر کلمه «معلم» را به کار برده:«وَ یعَلِّمُکمْ ما لَمْ تَکونوا تَعْلَمونْ» [١] پیامبر معلم مردم است. این شک ندارد. ولی مذکر کار دیگری دارد. خیلی چیزها به طور مبهم در ذهن مردم هست، اما حالت یک انسان خوابآلود را دارند. گاهی میبینید کسی چیزی را به انسان میگوید و او میگوید مرا بیدار کردی؛ یعنی چیز جدیدی به من یاد ندادی، مرا از غفلت خارج کردی، دانستههای خفته روح مرا بیدار کردی. همانطور که انسان کتاب دارد، در قفسه میگذارد، گاهی آن را بیرون میآورد و مطالعه میکند، خیلی چیزها را انسان ممکن است بداند ولی حالت غفلت دارد. حالت غفلت این است که [مطلبی] در آن زوایای روح انسان خفته است؛ یک کسی میآید او را بیدار میکند، دست روی آن میگذارد. در مقام تشبیه مثل همین ضبطصوتهاست.

ضبطصوت بعد از آنکه صدا را ضبط کرد، آن صدا به حالت ضبط شده روی نوار هست، ولی بعد که شما میآیید آن را در دستگاه قرار میدهید و به کار میاندازید، آنچه که در آنجا به حالت ضبط شده هست به حالت ظهور و بروز درمیآید.

پیامبر، گذشته از اینکه معلم است و مطالبی را به مردم میگوید که اصلًا نمیدانستهاند و نمیدانند، مردم را نسبت به آنچه میدانند آگاه و بیدار میکند و یادآوری میکند و از وجود خفته اینها یک وجود بیدار میسازد. این است که قرآن به پیامبر فرموده است ذکر، یادآوری؛ این خودش یک پارچه یادآوری است.

«یتْلوا عَلَیکمْ ایاتِ اللَّهِ مُبَیناتٍ» تلاوت

[١]. بقره/ ١٥١.