آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٠٠ - معنی توحید

معنی توحید

امَّنْ هذَا الَّذی هُوَ جُنْدٌ لَکمْ ینْصُرُکمْ مِنْ دونِ الرَّحْمنِ انِ الْکافِرونَ الّا فی غُرورٍ. اساس توحید و اساس دعوت انبیاء بر این است که انسان یک دید نافذی پیدا کند و از همه اسباب عبور کند و مسبّب همه اسباب را ببیند. گفت:

اصلًا معنی توحید این است که انسان آن مسبّب الاسباب و علّة العلل و آن ذاتی را که به تعبیر امیرالمؤمنین زمام همه امور به دست اوست- که تعبیر عالی و لطیفی است:«عِلْماً بِانَّ ازِمَّةَ الْامورِ بِیدِک» [١]- [درنظر داشته باشد.] «زمام همه امور به دست اوست» یعنی جریانهای عالم، نظام اسباب و مسبّبات، کار خودشان را انجام میدهند ولی همه اینها حکم یک قافلهای را دارد که مهار آن قافله به دست یک نفر است. این تشبیه قهراً نمیتواند تشبیه کاملی باشد: مثل یک هواپیمایی که حرکت میکند ولی اختیار این هواپیما در دست یک نفر است، به راست ببرد، به چپ ببرد، کج کند، راست کند، بالا ببرد، پایین ببرد، خاموش کند، احیاناً اگر دلش بخواهد ساقطش کند؛ زمام و مهار همه اینها در دست اوست. این است که انسان نباید اعتمادش جز به خدا

[١]. نهجالبلاغه فیضالاسلام، خطبه ٢١٨.