آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٧٤ - عامل این انحرافات

احمقانه [باعث شده] که تا آیات ما (آیات الهی) بر او خوانده میشود، میگوید اینها افسانههای قدیمی است، خرافات است، افسانههایی است که گذشتگان ساختهاند؛ آدم عاقل، یک آدم روشنفکر که زیر بار این حرفها نمیرود.

آنجا که آیه«وَ لا تُطِعْ کلَّ حَلّافٍ مَهین» را تفسیر میکردم، عرض کردم که در دو آیه«فَلا تُطِعِ الْمُکذِّبینَ.وَدّوا لَوْ تُدْهِنُ فَیدْهِنونَ» [١] نظر به این جهت بود که با اینها توافق نکن، برای اینکه موضوع توافقی که اینها میخواهند تو با آنها در آن موضوع توافق کنی این است که تو از بعضی دعوتهای خودت صرفنظر کنی. چنین پیشنهادی را هر کسی بکند نباید پذیرفت، چون او تو را دروغگو میداند که چنین پیشنهادی میکند و این قابل تصالح نیست. ولی آیه«وَ لا تُطِعْ کلَّ حَلّافٍ مَهینٍ» ناظر به موضوع نیست که چون در موضوع دعوت تو چنین پیشنهادی میکنند [اطاعت نکن؛ بلکه] اصلًا خود اینها قابل نیستند؛ اینها رسیدهاند به جایی که [درد] اینها را جز اینکه دماغشان به خاک مالیده شود چیز دیگر چاره نمیکند؛ یک راه بیشتر وجود ندارد و آن همین است؛ و لهذا بعد از همه اینها میفرماید:سَنَسِمُهُ عَلَی الْخُرْطومِ.

در زبان عربی بیشتر و در زبان فارسی کمتر، «بینی» مظهر عزت و ذلت انسان است. مثلًا در فارسی وقتی میخواهیم بگوییم فلانکس ذلیل و پست شد میگوییم بینیاش به خاک مالیده شد. عرب هم میگوید «رغم أنف». در فارسی- شاید کم گفته میشود- به کسی که خیلی تکبر به خرج میدهد و بیاعتناست، میگویند خیلی دماغت را

[١]. قلم/ ٨ و ٩.