آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٧٦ - اشتباه مضحک کنت گوبینو

در میان اعضای بدنشان غیر از بینی چیز دیگری موضوعیت ندارد. او خیال کرده در زبان فارسی وقتی میگویند فلان کس دماغش چاق است، واقعاً مقصود این است که همین عضو بزرگ و چاق شده است، نمیداند که این کنایه است؛ در فارسی وقتی میگویند فلان کس دماغش چاق است یعنی ثروتمند است.

این هم به همان جا برمیگردد که در فارسی و عربی وقتی کسی خیلی خوشحال است و برای خودش شخصیت و عزت قائل است میگویند دماغش را بالا گرفته، یا دماغش گُنده شده.

حال قرآن بینیهای اینها را به خرطوم فیل تشبیه میکند، یعنی خیلی بینیهایشان گنده شده؛ این دیگر بینی نیست، خرطوم فیل است. اگر کنت گوبینو بود میگفت خیلی عجیب است که قرآن هم روی همین حساب فکر میکند، حتی در اینجا بینی را خرطوم نامیده است! وقتی قرآن میگوید چنین مردمی چارهای ندارند جز اینکه باید بینیشان را به خاک بمالیم، میخواهد بگوید بینی اینها خیلی گنده شده است، دیگر بینی نیست، خرطوم است؛ باید این خرطوم اینها را داغ کرد؛ طولی نخواهد کشید که ما این خرطومهای اینها را داغ خواهیم کرد. (این آیات در مکه نازل شده است؛ سوره «ن والقلم» مکی است.) اشاره است به اینکه عنقریب اوضاعی پیش میآید که ما مسلمانها را بر اینها مسلط خواهیم کرد، چنان دماغ اینها را به خاک بمالند که آن وقت بفهمند که قضیه از چه قرار است. مفسرین هم گفتهاند اشاره به قضیه بدر است.