تفسيراحسنالحديث - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٤٦٠ - اگر آخرت نباشد خلقت ناقص و باطل است
آسمانها و زمین و خلقت وسائل زندگی آنست که: انسان در نردبان تکامل توحیدی پله پله بالا رود و با نعمتها و گرفتاریها امتحان شود، امتحان همان تکامل و به وسیله اعمال نیک بالا رفتن و استحقاق بهشت پیدا کردن است، امتحان ابو ذر آن بود که با طاغوت مبارزه کرد به «شام» و «ربذه» تبعید شد و پیوسته در راه حق در تلاش بود و با این کارها أَحْسَنُ عَمَلًا شد و استحقاق بهشت پیدا کرد هکذا دیگر نیکوکاران.
پس غایت خلقت آسمانها و زمین و ... آنست که انسانها مصداق أَحْسَنُ عَمَلًا در میدان آزمایش باشند، به حکم «
الدنیا مزرعة الاخرة
». و به حکم. وَ لَقَدْ ذَرَأْنا لِجَهَنَّمَ کَثِیراً مِنَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ لَهُمْ قُلُوبٌ لا یَفْقَهُونَ بِها وَ لَهُمْ أَعْیُنٌ لا یُبْصِرُونَ بِها وَ لَهُمْ آذانٌ لا یَسْمَعُونَ بِها ... اعراف/ ١٧٩ بد کاران فقط اهل عذاب و تباهی خواهند بود، از این مسئله تعجب نکنید، گفته قرآن همین است رجوع شود به آیه وَ ما خَلَقْتُ الْجِنَّ وَ الْإِنْسَ ذاریات/ ٥٦.
اگر آخرت نباشد خلقت ناقص و باطل است:
در رابطه با آیه: وَ لَئِنْ قُلْتَ إِنَّکُمْ مَبْعُوثُونَ مِنْ بَعْدِ الْمَوْتِ، لازم است توضیح بدهیم که به موجب آیات قرآن، اگر قیامت نباشد خلقت آسمانها و زمین و انسان عبث و بیهوده و ناقص است، مثلا در آیه وَ یَتَفَکَّرُونَ فِی خَلْقِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ رَبَّنا ما خَلَقْتَ هذا باطِلًا سُبْحانَکَ فَقِنا عَذابَ النَّارِ آل عمران/ ١٩١، کاملا واضح است که اگر آخرت نبود خلقت آسمانها و زمین باطل بود لذا مؤمنان میگویند: خدایا اینها را باطل نیافریدهای و حتما منتهی به آخرت خواهند شد پس ما را از عذاب آتش حفظ کن، هکذا آیه: وَ ما خَلَقْنَا السَّماءَ وَ الْأَرْضَ وَ ما بَیْنَهُما باطِلًا ذلِکَ ظَنُّ الَّذِینَ کَفَرُوا فَوَیْلٌ لِلَّذِینَ کَفَرُوا مِنَ النَّارِ ص/ ٢٧ در سوره مؤمنون آیه ١١٥ فرموده: أَ فَحَسِبْتُمْ أَنَّما خَلَقْناکُمْ عَبَثاً